Fundament to element konstrukcyjny przenoszący obciążenia całego budynku na grunt. Ważne jest, żeby został prawidłowo zaprojektowany i wykonany, ponieważ zagwarantuje to trwałość powstającego domu oraz w przyszłości pozwoli uniknąć nieprzyjemnych i kosztownych niespodzianek w czasie użytkowana budynku takich jak np. pękające ściany. Jak prawidłowo wykonać fundamenty budynku, o czym warto wiedzieć, a czego bezwzględnie przestrzegać radzi ekspert Lafarge Bartosz Obidziński – kierownik produktu. 1. Badania gruntu Badanie takie określi rodzaj i nośność gruntów oraz poziom wód gruntowych. Właściwości gruntu mogą się znacznie różnić nawet na niewielkim obszarze i może się okazać, że twoja inwestycja wymaga wykonania fundamentów w innej technologii niż dom sąsiada stojący kilkaset metrów dalej. Przeczytaj więcej: badania geotechniczne! 2. Adaptacja projektu Zadbaj, aby projekt wykonania fundamentów był przygotowany przez specjalistę posiadającego odpowiednie uprawnienia. Projekt powinien uwzględniać nośność gruntów, poziom wód gruntowych i głębokość strefy przemarzania. Jeśli wcześniej wykonane zostały badania gruntu, dysponujesz danymi, które pozwolą dobrać optymalną technologię wykonania fundamentów. Przeczytaj więcej: Co powinien wziąć pod uwagę architekt adaptując projekt fundamentów? 3. Solidny materiał na solidne fundamenty Fundament jest wykonywany z betonu zbrojonego prętami stalowymi. Stosowany dzisiaj beton to zaawansowany technologicznie materiał, znacznie różniący się od tego stosowanego kiedyś. Dobra wytwórnia betonu zaproponuje Ci kilka rodzajów mieszanek betonowych i pomoże dobrać produkt najlepiej zaspokajający Twoje potrzeby. Zamawiając beton zawsze pamiętaj o fakturze VAT, która stanowi gwarancję jakości i potwierdza zamówioną ilość. 4. Prace przygotowawcze Mieszanka betonowa może być wylewana w szalunek lub bezpośrednio w wykop. W każdym przypadku wymiary i kształt szalunku/wykopu muszą być zgodne z wytycznymi projektu fundamentów. Układanie zbrojenia również odbywa się na tym etapie prac, dopilnuj, aby pręty zbrojeniowe były otoczone warstwą betonu o grubości minimum 5 cm, co uchroni je przed korozją. 5. Fundament wykonywany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej Typowy beton jest podawany do szalunku za pomocą specjalnej pompy. Potrzebna jest kilkuosobowa, doświadczona ekipa która odpowiednio rozprowadzi mieszankę betonową, zawibruje, a następnie wyrówna powierzchnię. Wylewanie betonu niezgodne z zasadami sztuki budowlanej może prowadzić do obniżenia jego wytrzymałości w przyszłości, a w konsekwencji pogorszenia trwałości całego fundamentu. Na rynku dostępne są betony samozagęszczalne, które ułatwiają prace na budowie i jednocześnie pozwalają uniknąć błędów podczas aplikacji. Należy pamiętać, że po wylaniu beton wymaga pielęgnacji, tzn. przede wszystkim trzeba utrzymywać odpowiednią wilgotność, aby beton prawidłowo związał i nie stracił swoich właściwości. Przeczytaj więcej: Jak uniknąć błędów podczas stawiania fundamentów? Rodzaje fundamentów w domach jednorodzinnych Aby ułatwić rozmowę z projektantem i wykonawcą poniżej przedstawiamy podstawowe informacje dotyczące rodzajów fundamentów i dostępnych na rynku materiałów budowlanych do ich wykonania: Ława fundamentowa To aktualnie najbardziej popularne rozwiązanie. Jest stosunkowo łatwe w wykonaniu i dobrze sprawdza się na gruntach o dobrej nośności. Ława fundamentowa jest wykonywana jako podstawa ścian budynku z betonu klasy C16/20 lub C20/25. Może być wylewana na 2 sposoby: (kliknij, aby powiększyć) Po wykonaniu wykopu, na dno wylewany jest podkład betonowy w postaci 10 centymetrowej warstwy chudego betonu. Na nim, na podkładkach dystansowych, umieszczane jest zbrojenie oraz montowany szalunek z desek, w który następnie wylewa się właściwy beton tworzący ławę fundamentową. (kliknij, aby powiększyć) Wykop jest wykonany zgodnie z kształtem i wielkością ław fundamentowych – ze względu na nierówność wykopu jest on nieco szerszy. Wykop wykładany jest folią budowlaną, a beton wylewany jest bezpośrednio do wykopu zgodnie z podaną w projekcie wysokością. Płyta fundamentowa To rzadziej stosowane rozwiązanie, które jednak dobrze sprawdza się na gruntach o słabej nośności lub przy wysokim poziomie wód gruntowych. Płyta wylewana jest pod całą powierzchnią budynku. (kliknij, aby powiększyć) Płyta wykonywana jest z betonu klasy minimum C20/25. Może być również wylana z zastosowaniem tzw. szalunku traconego, który stanowi warstwę izolacyjną. Istnieje również możliwość umiejscowienia w płycie ogrzewania podłogowego. To sprawia, że fundament tego typu jest często spotykany w domach energooszczędnych. Rodzaje betonu wykorzystywanego do prac fundamentowych Beton towarowy Beton towarowy (lub beton standardowy) to tradycyjnie używana mieszanka, która powinna być przygotowana przez sprawdzoną wytwórnię betonu, zgodnie z obowiązującymi normami. Beton ten powinien być wylewany w szalunek za pomocą pompy. Bardzo istotnym elementem jest zagęszczenie poprzez zawibrowanie wylanej mieszanki. Jeśli nie zostanie to wykonane prawidłowo fundament nie osiągnie wytrzymałości, którą deklaruje producent, a zbrojenie nie zostanie prawidłowo otulone betonem co obniży trwałość całego elementu. Warto też pamiętać, że dodawanie wody do mieszanki betonowej w celu obniżenia gęstości i łatwiejszego rozprowadzania, całkowicie dyskwalifikuje fundament i jego wykonawcę. Beton wodoszczelny Beton wodoszczelny, to specjalistyczny produkt na fundamenty, który cechuje podwyższona odporność na korozyjne działanie wód gruntowych. Aplikacja tego betonu odbywa się tak samo, jak w przypadku betonu towarowego. Beton samozagęszczalny Beton samozagęszczalny to innowacyjne rozwiązanie przeznaczone do wykonywania fundamentów. Dzięki płynnej konsystencji może być wylewany bezpośrednio z betonomieszarki w wykop wyłożony folią. Pozwala to skrócić prace przygotowawcze i znacznie przyspiesza samo wylewanie. Mieszanka betonowa tego rodzaju nie wymaga wibrowania, co z jednej strony ułatwia pracę ekipie wykonawczej (nie ma też pokusy dolewania wody do mieszanki), a z drugiej strony gwarantuje, że beton osiągnie założoną wytrzymałość oraz odpowiednio otuli zbrojenie. Ponadto, beton ten pozwala w łatwy sposób uzyskać gładką powierzchnię i jest tak samo odporny na działanie wód gruntowych, jak beton wodoszczelny. Więcej informacji nt znajduje się na: Obejrzyj galerię zdjęć Łazienka

Postawienie fundamentów składa się z wielu etapów. W poniższym artykule przedstawiamy, jak postawić solidny fundament krok po kroku. KROK 1Wstępne wyznaczenie zarysu budynku - w jego obrębie należy usunąć humus; wykop powinien osiągnąć głębokość górnej powierzchni ław 2 Geodeta wytycza linie bazowe dla ścian fundamentowych, a także tzw. reper - wysokościowy punkt odniesienia dla poziomu posadowienia 3 Wokół wykopu (w odległości ok. 50 cm od jego zewnętrznych krawędzi) należy wbić paliki i przymocować do nich poziome deski. Do takiej konstrukcji mocujcie tzw. ławy drutowe (z mocnego drutu, np. wiązałkowego); ich punkty przecięcia wyznaczają narożniki ścian 4 Na podstawie punktów charakterystycznych ław drutowych należy wytyczyć odpowiadające im punkty w 5 Ręcznie wykonanie wykopów pod 6 Wyrównanie dna wykopu pod ławy. Na gruntach lekkich, łatwo osypujących się warto ułożyć w wykopie folię budowlaną, wywijając ją z obu stron do góry na około 25 cm. Taki zabieg ochroni wylewaną mieszankę betonową przed zanieczyszczeniem ziemią oraz zapobiegnie odpływaniu wody zarobowej do gruntu. Wywinięcie folii pozwoli betonowemu podkładowi dobrze związać, zapobiegając zbyt szybkiemu odparowaniu 7 Na dnie wykopu należy ułożyć 10 centymetrową warstwę betonu B10 (na lekkim piaszczystym gruncie i przy niskim poziomie wód gruntowych można ten krok pominąć)KROK 8 Ułożenie zbrojenia wzdłużnego z 4 prętów o średnicy 12 mm ze stali gładkiej lub żebrowanej. Trzeba je połączyć w 30-centymetrowych odstępach drutem ∅ 6 mm. Ważne jest staranne łączenie prętów na całej długości oraz w 9 Ustawienie i dokładnie wypoziomowanie 10 Zbrojenie trzeba umocować w taki sposób, aby jego spód był uniesiony około 5 cm nad podłoże; można użyć w tym celu podkładek dystansujących lub podwiesić zbrojenie do 11 Bezpośrednio przed wylaniem betonu warto obficiepolać deskowanie 12 Wypełnienie deskowania betonem klasy B15 lub B20. Jeśli mieszanka jest zbyt rzadka, trzeba ją zagęścić poprzez nakłuwanie prętem stalowym i opukiwanie szalunku (mieszanka ciekła lub półciekła) bądź wibratorem (mieszanka gęstoplastyczna). Podczas zagęszczania wibrator nie może dotykać zbrojenia ani 13 Wyrównanie powierzchni ław z jednoczesnym ich 14 Dobę po ułożeniu mieszanki trzeba rozpocząć pielęgnację betonu, czyli polewanie go wodą co kilka godzin (przez 5-10 dni) W czasie obfitych opadów problem ten 15 Po upływie tego czasu muruje się narożniki ścian fundamentowych, ponownie przyjmując za punkt odniesienia ławy 16 Usunięcie 17 Wyznaczcie miejsca przebiegu instalacji podziemnych (przyłącze elektryczne, wodociągowe, odpływ kanalizacji); w miejscach tych umieszcza się tzw. przelotki - krótkie odcinki rur z tworzywa lub kształtki 18 Wymurowanie ścian fundamentowych zewnętrznych i wewnętrznych oraz podstawy kominów, aż do poziomu podkładu pod podłogę 19 Uzupełnienie ubytków w spoinach wymurowanych ścian oraz zagruntowanie całej powierzchni muru emulsją 20 Ułożenie odcinków instalacji podpodłogowych: kanalizacyjnej oraz wodociągowej „na gotowo" (ich końce należy zamknąć zaślepkami), elektrycznej (rura z wciągniętym drutem, który ułatwi później przeciągnięcie kabla).KROK 21 Przestrzeń pomiędzy ścianami wypełnia się piaskiem bądź pospółką (piasek z cementem) i warstwowo 22 Wyrównanie zaprawą górnej powierzchni ścian fundamentowych. Kolejną czynnością jest ułożenie na nich poziomej izolacji przeciwwilgociowej (dwie warstwy papy podkładowej na osnowie z poliestru lub włókna szklanego, klejone lepikiem na zimno). Papa musi wystawać ok. 15 cm poza wewnętrzną krawędź ścian fundamentowych, co pozwoli szczelnie połączyć ją z izolacją podłogi na 23 Z chudego betonu wykonuje się podkład pod podłogę parteru (grubość co najmniej 6 cm). Górna powierzchnia podkładu powinna znaleźć się na poziomie izolacji przeciwwilgociowej ścian 24 Zasypanie fundamentów od strony zewnętrznej; grunt zasypowy zagęszcza się mechanicznie, warstwami grubości nie większej niż 20 Betonowanie fundamentów powinno być wykonane bez przerw technologicznych - w ciągu kilku godzin (najwyżej jednego dnia). Dlatego też korzystniejszym rozwiązaniem od przygotowywania betonu na budowie jest jego zakup w betoniarni. Oprócz odpowiedniej ilości jednorodnego materiału zyskuje się również gwarancję jego odpowiedniej klasy.(Fotografia tytułowa: Techbud)

Fundament bezpośredni - czym się charakteryzuje? Czy może być wykonany w każdej sytuacji? Fundamenty bezpośrednie stosowane w budownictwie jednorodzinnym mają zazwyczaj postać ław, płyt lub stóp fundamentowych. Ich wymiary są uzależnione od zakładanych obciążeń oraz parametrów gruntu. Fundament bezpośredni to element posadowienia, który może być zastosowany w przypadku zalegania pod budynkiem gruntów nośnych. Poziom jego zagłębienia powinien być niższy niż głębokość przemarzania gruntu występująca na danym obszarze. Fundament jest najniższą częścią budynku przenoszącą obciążenia bezpośrednio na podłoże gruntowe. Konstrukcja posadowienia obiektu budowlanego może mieć formę pośrednią lub bezpośrednią. Fundamenty pierwszego typu cechują się znaczną głębokością posadowienia. Elementy pośrednie przenoszą ciężar budynku do warstw nośnych, które są zlokalizowane niżej niż poziom posadowienia obiektu. Do fundamentów tego rodzaju zalicza się między innymi pale fundamentowe oraz ściany szczelinowe. Fundament bezpośredni jest inaczej określany mianem fundamentu płytkiego. Głębokość posadowienia takiej konstrukcji zazwyczaj nie przekracza 4 metrów, a jej podstawa w sposób bezpośredni styka się z gruntem nośnym. Fundamenty bezpośrednie to najczęściej stosowany rodzaj posadowienia w budownictwie jednorodzinnym. W jakich sytuacjach stosuje się fundamenty bezpośrednie? Fundamenty bezpośrednie można zastosować w sytuacji, gdy grunt znajdujący się bezpośrednio pod obiektem ma odpowiednie parametry nośności. Tylko wtedy może nastąpić właściwe przekazanie obciążeń poprzez podstawę fundamentu na podłoże. W przypadku, gdy pod obiektem zalegają warstwy gruntu o słabej nośności, rozwiązaniem może być jego wymiana oraz wykonanie odpowiedniej stabilizacji (np. mieszanką piasku i cementu). W niektórych sytuacjach konieczne może być natomiast zaprojektowanie posadowienia obiektu umożliwiającego w sposób pośredni przeniesienie obciążeń z budynku do głębszych warstw nośnych. Należy pamiętać, że decyzję dotyczącą sposobu posadowienia w każdym przypadku podejmuje uprawniony konstruktor, który na podstawie badań geologicznych przyjmuje wartość naprężeń gruntu oraz ocenia jego zdolność do przeniesienia zakładanych obciążeń. W każdym przypadku poziom posadowienia fundamentu bezpośredniego powinien przebiegać niżej niż głębokość przemarzania gruntu występująca na danym obszarze. Jakie są rodzaje fundamentów bezpośrednich? Fundamenty bezpośrednie dzielą się na następujące rodzaje: ławy fundamentowe - najczęściej stosowany rodzaj fundamentu wylewany pod ścianami lub rzędami słupów (w przypadku, gdy wykonanie rzędu stóp fundamentowych przestaje być opłacalne ze względu na zbyt bliską odległość między nimi). Ławy mogą mieć formę betonową lub żelbetową (z betonu zbrojonego). Pierwszy typ ław najczęściej ma szerokość od 60 do 80 cm, a wysokość od 30 cm do 40 cm. Elementy betonowe są wzmacniane wieńcem z prętów stalowych (cztery pręty spięte strzemionami zlokalizowane bezpośrednio pod ścianą). Przy planowanych większych obciążeniach (np. w przypadku budynków kilkukondygnacyjnych) konieczne staje się zaprojektowanie i wykonanie ław żelbetowych. W takiej sytuacji zastosowanie konstrukcji z samego betonu staje się nieekonomiczne ze względu na duże wymiary ławy. W związku z tym jako elementy przenoszące część naprężeń stosuje się pręty poprzeczne umieszczane w podstawie fundamentu. Ławy fundamentowe różnią się od siebie także pod względem kształtu przekroju poprzecznego, który może być prostokątny, trapezowy lub schodkowy. W niektórych przypadkach (przy znacznych nachyleniach terenu) konstrukcję ław wykonuje się jako schodkową w kierunku podłużnym; stopy fundamentowe - elementy konstrukcyjne przenoszące obciążenie ze słupów. W zależności od sposobu przekazania obciążeń (osiowo lub mimośrodowo) ich przekrój może być kwadratowy lub prostokątny. Rodzaj sił przekazywanych przez słupy oraz wielkość obciążeń determinują także formę stóp, które mogą być betonowe lub żelbetowe. Kształt przekroju poprzecznego tego rodzaju elementów konstrukcyjnych może być między innymi prostokątny, trapezowy, schodkowy lub kielichowy (do zamocowania słupów prefabrykowanych); płyty fundamentowe - typ fundamentu rozkładający obciążenie z całego budynku równomiernie na podłoże. Konstrukcja ta jest stosowana w przypadku występowania pod obiektem gruntów niejednorodnych lub gdy zastosowanie układu ław i stóp staje się nieekonomiczne; ruszty fundamentowe - układy krzyżujących się żelbetowych ław fundamentowych, na których opierają się ściany lub słupy; skrzynie fundamentowe - monolityczne fundamenty o znacznej wysokości, w których ławy są połączone za pomocą ścian. Sprawdź firmy w wybranych województwach: firmy budowlane podlaskie firmy budowlane pomorskie firmy budowlane śląskie a także w wybranych miastach: firmy budowlane Poznań firmy budowlane Radom firmy budowlane Rybnik Inne, które mogą Ci się spodobać: Budowa bez trudu Darmowe poradniki,wzory umowy, e-booki. Kompendium wiedzy dla inwestorów domów jednorodzinnych. Wszystko to, co przyda Ci się podczas budowy. Sprawdź Wykonawcy Materiały

Hałdy ziemi nie powinny leżeć bliżej niż 1 m od krawędzi wykopu, czyli za stojakami pod ławy drutowe. Podpowiadamy, jak uniknąć błędów przy wykonywaniu wykopów pod fundamenty i jakie mogą się pojawić krytyczne momenty tego etapu budowy. Jeśli w porę nie zareagujemy na nieprawidłowości przy robieniu wykopów, budynek będzie źle posadowiony. Nawet najlepsza organizacja budowy nie gwarantuje, że podczas prac nic nas nie zaskoczy. Pod powierzchnią zarośniętej krzakami działki akurat w miejscu przewidzianym pod budowę domu możemy natrafić na przykład na składowisko starych odpadów, przewarstwienia gleby albo wyższy od przewidywanego poziom wód gruntowych. Same niespodzianki podczas prac związanych z wykonywanie wykopów pod fundamenty nie są jednak tak groźne jak skutki ich zbagatelizowania. Nienośny grunt - problemy przy wykonywaniu wykopów pod fundamenty Najlepiej, jeśli ten problem zostanie wykryty podczas badań geotechnicznych jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Niestety, nie zawsze mamy takie badania. Co zrobić, jeśli okaże się, że pod warstwą humusu zalega warstwa torfu albo luźnego gruntu nasypowego? Na takim podłożu nie wolno postawić domu. W zależności od miąższości warstwy, czyli tego, jak głęboko sięga w dół, można pomyśleć o wymianie gruntu albo o posadowieniu pośrednim. Wymiana gruntu Wymiana gruntu jest opłacalna tylko wtedy, jeśli torf lub usypisko stanowi nieduże przewarstwienie, sięga nie głębiej niż 2 m w głąb, a pod nim znajduje się nośne podłoże. Taka sytuacja to jednak rzadkość. Zazwyczaj warstwy nienośne mają po kilka metrów głębokości. Fundamenty pośrednie Wymiana takiej ilości gruntu na nowy i odpowiednie zagęszczenie go w zasadzie nie jest możliwe. Dlatego najpopularniejszym i najprostszym rozwiązaniem jest przeprojektowanie sposobu posadowienia na fundamenty pośrednie - pale albo studnie. Przebijają one nienośne warstwy podłoża i stabilnie opierają się w tym odpowiednim. Nowe posadowienie musi zaprojektować konstruktor. Potrzebuje do tego informacji z badań geotechnicznych o przekroju gruntu - o t ym, jakie typy ziemi znajdują się na jakich głębokościach. Dopiero na ich podstawie zaproponuje liczbę i długość pali albo studni oraz ich rozmieszczenie. Zadaniem inwestora będzie już t ylko znalezienie jak najszybciej ekipy, która zajmie się wykonaniem pośrednich fundamentów - co w sezonie budowlanym może nie być łatwe! Do sprawdzenia podczas wykopów pod fundamenty 1. czy były robione badania geotechniczne określające rodzaj podłoża i ewentualną miąższość nienośnych warstw 2. rzeczywisty poziom wody gruntowej 3. zgodność głębokości wykopu z projektem Za wysoki poziom wody: problemy przy robieniu wykopów pod fundamenty Zwierciadło wody gruntowej nie ma stałego poziomu. W zależności od uwarunkowań wodnych panujących na danym terenie na przestrzeni lat obniża się i podnosi. Dobrze widać to na przekrojach geotechnicznych. Opinia sąsiadów, którzy budowali dom kilka lat wcześniej i uważają teren za suchy, nie gwarantuje, że tak jest naprawdę. Możesię zdarzyć, że podczas kopania na dnie wykopu pojawi się woda – wyżej, niż się jej spodziewaliśmy. Jak jest na to rada? Najprościej jest przerwać wtedy prace i pozostawić wykop płytszy o 10-20 cm ( jeśli woda jest jeszcze wyżej, to już wymaga uwzględnienia w projekcie). Dalsze kopanie przy napierającej od dołu wodzie wymagałoby stałej pracy pompy, kosztownego obniżania poziomu z wierciadła wody gruntowej za pomocą systemu igłofiltrów oraz wykonywania wszystkich prac fundamentowych w przesiąkniętym wilgocią gruncie. Zmniejszenie głębokości wykopu oznacza, że budynek zostanie wyniesiony ponad teren - do 30 cm wolno podnieść poziom kalenicy bez zgłaszania, wystarczy wpis w dzienniku budowy. Będzie to wymagało sprytnego zaprojektowania podjazdu i podejścia do domu, wykonania dwóch schodków na ścieżce albo ułożenia jej „pod górkę”. Autor: Piotr Mastalerz Jeżeli woda pojawi się na dnie wykopu o 10-20 cm wyżej, niż się spodziewaliśmy, najlepiej przerwać prace na tym etapie. Jeśli gotowy wykop został zalany, należy odpompować wodę lub poczekać, aż odparuje albo wsiąknie, a rozpulchniony grunt z dna wybrać łopatą. To o kilka centymetrów pogłębi wykop Za duża głębokość wykopu pod fundament Fundamenty muszą spoczywać na rodzimym nietkniętym gruncie. Nie może być luźny, świeżo usypany albo rozpulchniony łyżką koparki. Dlatego mechaniczne wybieranie ziemi należy zakończyć 10 cm powyżej docelowego poziomu dna wykopu i pozostałą warstwę wybrać łopatą. Zdarza się jednak, że koparka wybierze zbyt dużo. Co wtedy zrobić? Nie wolno po prostu dosypać brakującą ilość, bo taka ziemia nie jest nośna. Nawet po mechanicznym zagęszczeniu jej ściśliwość jest dużo większa niż rodzimego gruntu i budynek może nierównomiernie osiadać, a przez to pękać. Najlepiej zostawić wykop głębszy, a rozwiązania szukać w zakresie konstrukcji budynku. Po pierwsze - można przedłużyć ściany fundamentowe. W ten sposób nie zmieni się wysokości kalenicy ani usytuowania poziomu zero w budynku. Jest to zmiana najmniej inwazyjna dla dalszych prac. Drugim rozwiązaniem jest pogodzenie się z niższym posadowieniem domu. Pociąga to jednak za sobą pewne konsekwencje. Budynek zagłębiony niżej, niż powinien, musi mieć o 10-20 cm przedłużoną izolację cokołową. Należy również przewidzieć przebieg podjazdu do garażu czy ścieżki prowadzącej od furtki do drzwi wejściowych. Nie mogą mieć spadku w kierunku domu, bo spływająca nimi woda by go zalewała, ani znajdować się poniżej poziomu ogrodzenia, furtki i bramy. Obniżone posadowienie może też utrudniać estetyczne zagospodarowanie otoczenia domu. Jeśli warstwy gruntów nośnych znajdują się dużo poniżej poziomu terenu, fundamenty należy posadowić bardzo głęboko. Warto wtedy sprawdzić, jaki jest poziom wody gruntowej, i jeśli jest niski, zastanowić się, czy nie podpiwniczyć domu. Wobec kosztów związanych z wykonaniem głębokiego wykopu budowa nawet nieplanowanych piwnic to niewielki wydatek.

Fundamenty mają mieć odpowiednią nośność i być trwałe. Narażone są na oddziaływanie niekorzystnych czynników takich jak wilgoć z wód gruntowych i opadowych, niska temperatura oraz niestabilność podłoża - jeśli warunki gruntowe są trudne. Ponieważ roboty fundamentowe ulegają zakryciu, powinny być wykonywane pod nadzorem kierownika budowy, który wszystkie kluczowe etapy skontroluje i odbierze. W większości obecnie stawianych domów jednorodzinnych podstawę budynku stanowią ławy fundamentowe. Choć ich wykonanie nie jest skomplikowane, to często nie jest pozbawione błędów. Oto najpowszechniejsze z nich. 1) Brak badań warunków gruntowych i wodnych Posadowienie fundamentów jest wykonane właściwie, jeśli bezpiecznie przenoszą one wszystkie obciążenia działające na budynek (śnieg, wiatr, obciążenia użytkowe oraz ciężar samego budynku). Żeby tak było, fundament musi być zaprojektowany dla konkretnego budynku oraz lokalnych warunków gruntowych. Wspomniane obciążenia możemy z dużym prawdopodobieństwem określić na podstawie norm. Największą niewiadomą jest to, na jakim podłożu będzie on posadowiony. Aby się tego dowiedzieć, konieczne są badania geotechniczne, określające rodzaj gruntu oraz wysokość wód gruntowych. Polegają one na zrobieniu kilku lub kilkunastu odwiertów - w zależności od wielkości i kształtu budynku. Liczba odwiertów jest bardzo ważna. Jeśli wykonano ich za mało, może okazać się, że w jakimś miejscu pod budynkiem znajduje się niestabilne podłoże, np. na skutek zasypania wykopu czy soczewki wodnej. Wówczas zaplanowany wcześniej fundament może okazać się nieodpowiedni. Podmycie wody spowodowało uszkodzenie szalunku ziemnego. 2) Za płytkie posadowienie fundamentów Polska jest podzielona na strefy o różnej głębokości przemarzania. Przyjęło się, że fundamenty bezpośrednie (ławy fundamentowe) powinny być osadzone w taki sposób, by ich podstawa była usytuowana poniżej tej głębokości, w przeciwnym razie przemarzający grunt będzie miał negatywny wpływ na trwałość fundamentów. Szczególnie niekorzystne jest tzw. przejście przez zero, kiedy to na elementy konstrukcyjne, takie jak elementy żelbetowe i mury oddziałuje naprzemiennie temperatura dodatnia i ujemna. Jest to wyjątkowo istotne na gruntach wysadzinowych, bowiem zamarzająca w nich woda zwiększa objętość i powoduje wypychanie fundamentu do góry. Posadowienie fundamentów na takim terenie na głębokości mniejszej niż głębokość przemarzania jest więc poważnym błędem. Płycej wykonuje się płyty fundamentowe, ale zabezpiecza się je odpowiednią termoizolacją. Na gruntach niewysadzionych praktykowane są płytkie ławy fundamentowe. Do termoizolacji fundamentów od strony gruntu oraz cokołów i ścian piwnic stosuje się płyty z polistyrenu ekstrudowanego XPS (fot. Austrotherm). Dopuszcza je też norma PN-81/B-03020. Jednak zwykle wykonuje się je poniżej umownej granicy przemarzania, ze względu na niewielką różnicę w kosztach. Płytki fundament może być uzasadniony szczególnie wtedy, gdy poziom wód gruntowych jest wysoki (fundament stale powyżej poziomu wody). Często wykonuje się takie posadowienie również pod lekkie budynki, np. szkieletowe. Przeczytaj Może cię zainteresować Dowiedz się więcej + Pokaż więcej Zobacz, jak izolować ściany fundamentu 3) Niezabezpieczenie wykopów przed obsypywaniem Do fundamentów w postaci ław fundamentowych wykorzystuje się tzw. szalunki ziemne, czyli pasmowe wykopy, które zabezpiecza się przed osypywaniem folią i zalewa betonem. Zrobienie takich szalunków jest możliwe jednak tylko wtedy, gdy grunt jest spoisty i się nie obsypuje. W innym przypadku, osypująca się ziemia zasypie wykop, a w podczas betonowanie nie będzie już szansy na jej wybranie, bo zmiesza się z betonem. Wykop pod fundament należy zabezpieczyć przed osypywaniem. Spoistość gruntu, w którym prowadzone są roboty fundamentowe, ma decydujący wpływ na dobór zastosowanego szalunku i możliwość przygotowania tańszej wersji ziemnej, zamiast tradycyjnej z desek. Jeśli warunki gruntowe wymuszają wzmocnienie wykopów, można też skorzystać z gotowych szalunków metalowych, które się wypożycza. Przed wykonaniem ław zwykle układa się warstwę tzw. chudego betonu, co wzmacnia podłoże i wyrównuje nacisk na grunt. Spoisty grunt umożliwia wykonanie szalunków ziemnych. 4) Niewłaściwe zazbrojenie fundamentów Fundamenty współczesnych budynków wykonuje się jako elementy żelbetowe. Fundamenty bezpośrednie, czyli ławy, stopy i płyty fundamentowe muszą być właściwie zazbrojone. Umieszczona w nich prawidłowa liczba prętów ma mieć właściwą średnicę i być wykonana z odpowiedniego rodzaju stali. Rozmieszczenie oraz sposób połączenia zbrojenia musi wynikać z projektu. Ponieważ elementy żelbetowe po zalaniu mieszanką betonową to tak zwane prace ulegające zakryciu, więc jeśli na tym etapie powstaną błędy, nie będzie można potem ich wykryć ani naprawić. Poza tym fundamenty na kolejnych etapach zostaną zakryte hydroizolacją i zasypane, dlatego tak istotne jest sprawdzenie poprawności ułożenia zbrojenia przed zabetonowaniem. Błędem jest więc sam brak kontroli tego etapu prac przez osobę uprawnioną do tego. Nierówno ułożone zbrojenie w szalunkach ław fundamentowych. Prawidłowe powiązanie prętów zbrojeniowych drutem wiązałkowym. 5) Brak ciągłości zbrojenia W miejscach załamania linii fundamentów, w narożach ław usytuowanych względem siebie prostopadle, należy zawsze zapewnić ciągłość zbrojenia. Zazwyczaj pręty główne ław fundamentowych są proste i kończą się w narożach. Umiejscowienie końcówek prętów głównych na końcach ław w narożnikach nie zapewnia odpowiedniej długości zakotwienia zbrojenia. Dlatego niezbędne jest dodatkowe zazbrojenie ław w narożach i wszędzie tam, gdzie się ze sobą łączą. Pręty narożne układa się z odpowiednio długim zakładem pomiędzy nimi, najczęściej dodając pręty wygięte w kształt litery L. W ten sam sposób zachowuje się ciągłość zbrojenia, a tym samym właściwe połączenie wzajemnie prostopadłych ław fundamentowych i, na późniejszym etapie, wieńców żelbetowych. Zazbrojony narożnik ław fundamentowych. Pręty umieszczone niewłaściwie - jeden pręt wewnętrzny u góry powinien być inaczej ułożony. Zazbrojony narożnik ław fundamentowych. Pręty umieszczone właściwie. 6) Brak właściwej otuliny Fundamenty są szczególnie narażone na działanie wilgoci pochodzącej z gruntu, którą uwzględnia się projektując i wykonując otulinę stali zbrojeniowej. Otulenie prętów betonem zapewnia przyczepność stali do betonu oraz zabezpiecza je przed wpływem środowiska, które działa na elementy konstrukcyjne budynku. Dotyczy to w szczególności fundamentów. Grubość otulenia jest odległością mierzoną od zbrojenia głównego do zewnętrznej powierzchni elementu i w przypadku fundamentów wynosi na ogół 50 mm i więcej. Odległość ta uzależniona jest od klasy ekspozycji, na jaką dane elementy są narażone. Z kolei klasy ekspozycji to innymi słowy kategorie środowiskowe uszeregowane pod względem stopnia agresywności i zawilgocenia. Czynniki te wpływają na trwałość elementów konstrukcyjnych. Otulina nie może być też zbyt gruba, ponieważ zbrojenie przede wszystkim przejmuje siły rozciągające, więc powinno być ulokowane w miejscu precyzyjnie określonym przez projektanta, który uwzględnił otulinę. Poradnik Cenisz nasze porady? Możesz otrzymywać najnowsze w każdy czwartek! Murowanie ścian fundamentowych na ławach bez hydroizolacji poziomej pomiędzy ławą fundamentową a murowaną ścianą. 7) Niewłaściwe materiały do wykonania fundamentów Żelbetowe fundamenty wykonuje się z betonu i stali. Do elementów konstrukcyjnych powinno się stosować stal żebrowaną AIII lub AIIIN - jako zbrojenie konstrukcyjne, oraz AI - jako zbrojenie pomocnicze, przewidziane na strzemiona. Natomiast beton ma mieć klasę C16/20 albo wyższą. Stal nie może być skorodowana. Ważne jest również to, aby zbrojenie było odtłuszczone i w miarę możliwości wolne od zanieczyszczeń, mogących pogorszyć przyczepność stali do betonu. 8) Niedostateczne zawibrowanie mieszanki betonowej Szalunki fundamentowe należy zalewać mieszanką betonową o właściwej konsystencji. Odpowiednio ją zagęszczać i odpowietrzać. Ponieważ masa betonu jest bardzo duża - ok. 2400 kg na m3 - mieszankę betonową łatwo się układa. Przy prawidłowej konsystencji wypełnia ona wszystkie przestrzenie w szalunkach i pomiędzy zbrojeniem. Jeśli beton będzie za gęsty, pomiędzy prętami zbrojenia mogą utworzyć się puste przestrzenie. Złe zawibrowanie może też być przyczyną niedokładnego wypoziomowania górnej powierzchni fundamentów, dlatego często stosuje się dodatki uplastyczniające. Za to poważnym błędem jest dodanie nadmiernej ilości wody. Mieszanka betonowa musi mieć odpowiednią konsystencję. 9) Brak właściwej hydroizolacji Przesączająca się przez grunt woda opadowa, gruntowa, oraz ujemna temperatura to czynniki, przed którymi powinno się zabezpieczyć fundamenty. Do tego celu służą różnego rodzaju systemy hydroizolacyjne i termoizolacyjne. Trzeba mieć świadomość, że nawet zastosowanie betonu W6, czyli betonu wodoszczelnego, nie ochroni skutecznie fundamentu na wiele lat. Dlatego tak ważne jest wykonie właściwej hydroizolacji, zawsze zgodnie z projektem i bardzo starannie. Prawidłowe ułożenie hydroizolacji ław fundamentowych. Hydroizolacja pozioma powinna być wykonana na czystej powierzchni fundamentów za pomocą emulsji i folii lub papy termozgrzewalnej. 10) Brak starterów pod wyżej usytuowane elementy budynku Fundament wykonuje się na początku budowy. Niekiedy osadza się w nim elementy konstrukcyjne wyższych partii budynku, np. słupy, żelbetowe fragmenty ścian, dlatego w ścianach fundamentowych w tych miejscach należy umieścić tzw. startery, czyli zbrojenie zakotwione w fundamencie. Startery pod fragment ściany. Startery pod słup żelbetowy. 11) Niewykonanie uziomu W trakcie formowania fundamentów trzeba pamiętać o uziomie. Wprawdzie można go wykonać też później, zupełnie niezależnie, ale lepiej i taniej zrobić to już na tym etapie budowy. Bednarkę (uziom) łączy się ze zbrojeniem za pomocą specjalnych zacisków lub spawów. Należy wyprowadzić ją z fundamentów w miejscu, gdzie zaplanowano rozdzielnicę elektryczną. 12) Niewłaściwa pielęgnacja świeżo wylanych fundamentów Każdy element żelbetowy, wylewany na budowie, wymaga odpowiedniej pielęgnacji w początkowej fazie wiązania betonu, czyli w ciągu pierwszych 7 dni. Beton w tym czasie traci szybko wilgoć i się kurczy. Zbyt szybkie wyschnięcie skutkuje powstawaniem rys, które mogłyby tworzyć mikrokanały, ułatwiające wnikanie wody i korozję zbrojenia fundamentów. Właściwa pielęgnacja betonu polega na polewaniu go w tym okresie wodą. Płyta fundamentowa oraz ławy, jak każdy element żelbetowy, wymagają odpowiedniej pielęgnacji przez polewanie wodą przez pierwsze 7 dni. tekst i zdjęcia Tomasz Rybarczyk

Wylewanie ław fundamentowych bezpośrednio w wykopie budzi wiele kontrowersji. Czy takie wykonanie fundamentu nie spowoduje później poważnych problemów? Czy deskowanie jest zawsze koniecznie? Nie ma jednej odpowiedzi na te pytania, ale postaram się wyjaśnić kiedy możemy, a kiedy nie powinniśmy rezygnować z szalunku. I z jakimi problemami się to wiąże. Jak każdy wie fundament przekazuje obciążenia budynku na grunt i dlatego jego właściwe wykonanie jest takie ważne. W artykule skupimy się na ławach fundamentowych, pomijając zagadnienie związane z płytą fundamentową. Zatem, aby odpowiedzieć na pytanie czy można wykonać fundament bezpośrednio w gruncie, najpierw należy zadać pytanie – w jakim gruncie? Jeśli na naszej działce występują grunty przepuszczalne, niespoiste to wykonanie szalunku może okazać się niezbędne. Dlaczego? Ponieważ takie grunty mają tendencję do obsypywania się oraz obrywania skutkiem czego na dnie wykopu zalega luźny grunt, który trzeba usunąć. Drugą sprawa jest to, że obsypujący się grunt, znaczne poszerza sam wykop – tak więc ewentualne oszczędności wynikające z braku deskowania są niweczone przez znacznie większą objętość potrzebnego betonu. Jeśli jednak na działce mamy taki grunt, że możliwe jest wykonanie wykopu o ścianach pionowych, nic nie stoi na przeszkodzie by potraktować ściany wykopu jako szalunek. Musimy oczywiście zachować kilka zasad – przede wszystkim dno wykopu należy chronić przed działaniem wody. Woda w wykopie powoduje rozmiękanie warstwy gruntu i taki zawilgocony grunt należy bezwzględnie usunąć. Dlatego, powinno się wykonać wykop o ok. 20 – 30 cm płytszy niż zakładany poziom posadowienia, a pozostawioną warstwę gruntu usunąć ręcznie bezpośrednio przed zalaniem. Innym sposobem ochrony dna wykopu jest wykonanie warstwy chudego betonu grubości ok. 10 cm. Wykop przed ułożeniem zbrojenia należy wyłożyć folią budowlaną ma to na celu zapobiegnięcie mieszaniu się betonu z gruntem, utrzymaniem wody technologicznej w betonie (bez folii zaczyn cementowy mógłby szybko „uciec” do gruntu) oraz, po „zawinięciu” brzegów folii na wykonane ławy, zabezpieczenie konstrukcji przed zbyt szybkim odparowaniem wody, a w konsekwencji pękaniem. Trzeba również pamiętać, że folia budowlana w żadnym przypadku nie pełni tutaj roli hydroizolacji – ława po prostu nie jest zaizolowania przeciwwodnie. Brak hydroizolacji oraz chudego betonu skutkuje tym, że otulina zbrojenia, tak aby spełnić warunki trwałości konstrukcji, musi zostać powiększona do min. 7 cm co trzeba uwzględnić w projekcie. Na wykonanych ławach tradycyjnie układa się warstwę izolacji poziomej (najczęściej papy), która ma za zadanie odciąć podciąganie kapilarne wody z ławy do ściany fundamentowej. W przypadku, gdy projekt przewiduje wykonanie trzpieni żelbetowych wychodzących z ław, zachodzi konieczność przerwania ciągłości izolacji z papy. Nie słuchajcie czasem „asów budownictwa” proponujących. albo „nabicie” papy na pręty zbrojeniowe, przemalowanie dysperbitem lub co gorsza pominięcie tematu. Aby właściwie uszczelnić miejsce nieciągłości hydroizolacji z papy, należy zastosować mikrozaprawę uszczelniającą. Dopiero wtedy mamy pewność całkowitego odizolowania ściany fundamentowej od ławy. Następnie już tradycyjnie, wykonujemy fasetę na styku ławy i ściany fundamentowej i nakładamy wybraną hydroizolację pionową. „Ale co z korozją zbrojenia?” – komuś może się nasunąć takie pytanie. Otóż, w konstrukcjach żelbetowych (pomińmy na razie fakt, że ława zbrojona 4#12 nie jest ławą żelbetową), trwałość i ochronę przed korozją zapewnia się poprzez odpowiednią grubość otuliny dobieraną w zależności od klasy ekspozycji elementu oraz zakładanej trwałości konstrukcji. W przypadku min. 7 cm otuliny (z każdej strony) i betonu klasy C25/30 (czyli aktualny standard dla klasy XC2) trwałość fundamentu jest zapewniona na minimum 50 lat. Jedynym problemem może być kwestia wykonania uziomu fundamentowego – niektórzy elektrycy w przypadku „owinięcia” fundamentu folią czy też hydroizolacją, kwestionują skuteczność uziomu przyspawanego do zbrojenia fundamentu. Ekspertem w tym temacie nie jestem i należy to zawsze skonsultować indywidualnie. Wykonanie fundamentu bez szalunku nie jest gwałtem na „sztuce budowlanej”. Oczywiście, lepiej by było wylać ławę w szalunku ale jeśli warunki gruntowe na to pozwalają to przy zachowaniu powyższych zasad fundament wylany bezpośrednio w gruncie nie będzie gorszy. Trzeba jednie (jak zawsze) pilnować jakość wykonania – czy budowlańcy ręcznie wybrali ostanie 20 cm gruntu, czy wyłożyli wykop folią, czy zachowali odpowiednie otuliny zbrojenia. Jeśli tak, to możemy mieć pewność, że nasze ławy będą dobrą podporą dla całego domu. - Piotr

10-11-2021 11:00Najpewniejszym materiałem na fundamenty jest beton z wytwórni ułożony w deskowaniu, zagęszczony i pielęgnowany. Najczęściej jednak fundament muruje się z bloczków betonowych na zaprawie fundamenty pod budynki jednorodzinne mają najczęściej postać betonowych lub żelbetowych ław oraz ścian murowanych z bloczków betonowychShutterstock1 z 1Dopiero na odpowiednio zaizolowanych fundamentach można murować ściany nadziemiaFot. Rafał Polak-KruchtaFundamenty krok po kroku dla laikówW każdym projekcie określa się sposób posadowienia budynku - przystosowany do obciążeń, jakie budynek będzie przekazywać na fundament oraz do nośności gruntu, którą w projektach powtarzalnych (tych drukowanych w katalogach) zakłada się na przeciętnym poziomie. Rzeczywiste warunki gruntowe na działce mogą odbiegać od przyjętych w projekcie i jeśli są od nich znacznie gorsze, konieczne jest przystosowanie do nich fundamentowania budynku. Takiego przeprojektowania fundamentów wymagają domy stawiane na gruntach nasypowych, torfowiskach, starych wysypiskach śmieci, a także na gruntach niepewnych, których nie przebadano Głębokość, na jakiej powinien znaleźć się spód fundamentu, zależy od głębokości przemarzania gruntu i wynosi 0,8-1,4 m, zależnie od regionu Polski. Tylko lekkie budynki na gruntach niewysadzinowych (głównie piaskach) można posadawiać płycej - na głębokości 50-60 typowy fundament budynku jednorodzinnego składa się z dwóch części - ławy fundamentowej i ścian fundamentowych, które w domach podpiwniczonych są jednocześnie ścianami krok po kroku - ława fundamentowaŁawy fundamentowe, czyli poszerzenia u spodu ścian fundamentowych, umożliwiają rozłożenie obciążenia pochodzącego od budynku na większą powierzchnię, a więc zmniejszają jednostkowy nacisk ścian na grunt. Ich szerokość i wysokość wynikają z obliczeń konstrukcyjnych i nie mogą być dowolnie popularne są ławy betonowe, wylewane bezpośrednio w gruncie. Aby były bardziej odporne na nierównomierne osiadanie gruntu, zbroi się je podłużnie - standardowo czterema prętami o średnicy 12 nośność gruntu jest niedostateczna, a obciążenia są tak duże, że budowa ławy betonowej wymagałaby użycia dużej ilości betonu, stosuje się ławy żelbetowe, to znaczy zbrojone szczególnie niekorzystnych warunkach gruntowych ściany fundamentowe zamiast na ławach opiera się na żelbetowej płycie, ruszcie lub stopach, sięgających do nośnej warstwy lekkimi budynkami o konstrukcji drewnianej można zastosować fundamentowanie uproszczone, bez ław, to znaczy oprzeć ściany fundamentowe bezpośrednio na krok po kroku - ściany fundamentoweGrubość ścian fundamentowych musi być dostosowana do grubości ścian nadziemia. Jeśli będą one dwuwarstwowe albo lekkie szkieletowe, wtedy grubość ścian fundamentowych nie przekracza zwykle 25 cm. Pod mury trójwarstwowe potrzebny jest niekiedy fundament grubszy niż 50 fundamentowe mogą być jednorodne (na całej grubości z jednego materiału) lub warstwowe (z ociepleniem). Ociepla się je zwykle w domach podpiwniczonych; w domach bez piwnic ocieplenie tej części ścian nie jest potrzebne, nie wymagają go też przepisy, w których określa się jedynie wymagany opór cieplny R podłogi na gruncie (nie może on być mniejszy niż 1,5 ( A taki rezultat można uzyskać bez kłopotliwego i niepewnego ocieplania ścian fundamentowych - wystarczy ułożyć izolację cieplną pod całą powierzchnią podłogi, co jest znacznie łatwiejsze. Jedynym miejscem trudniejszym do poprawnego ocieplenia jest styk takiej izolacji ze ścianą fundamentową. Ale są i na to dwa sposoby:tańszy to przyklejenie ocieplenia do ściany fundamentowej i wykończenie cokołu na przykład płytkami ceramicznymi,droższy to wykonanie górnego fragmentu ściany jako muru trójwarstwowego, ze ścianką fundamentową na przykład z cegły krok po kroku - Jak się robi ławyRoboty fundamentowe można rozpocząć po zdjęciu wierzchniej warstwy gruntu i wykonaniu wykopu na odpowiednią głębokość. Do wykopów często wynajmuje się koparkę, ale ziemię pod ławy wybiera się Głębokość wykopu pod ławy fundamentowe powinna być sumą następujących parametrów:grubości samej ławy,ok. 10 cm warstwy betonu podkładowego, ewentualnie - piaskowej podsypki domach podpiwniczonych poziom wierzchu ławy powinien odpowiadać poziomowi podkładu podkładowa pod ławy z chudego betonu (klasy B10) ma za zadanie wyrównać podłoże i zabezpieczyć zbrojenie przed korozją. W piaszczystych gruntach jednorodnych można z niej zrezygnować i zastąpić ją podsypką ław powinno się zabetonować minimum 4 cm od ich spodu, dlatego najlepiej podwiesić je na poprzeczkach opartych na bokach zalewania ław używa się betonu klasy B20. Należy dopilnować, aby bardzo dokładnie wypełnił deskowanie, starannie go zagęścić wokół zbrojenia i wyrównać łatą prowadzoną po Do mieszanki betonowej - ani tej przygotowanej w wytwórni, ani tej "wykręconej" na budowie - nie wolno dolewać wody tylko po to, by ułatwić sobie betonowanie fundamentów. Beton z takiej "ochrzczonej" mieszanki będzie słabszy, bardziej porowaty i mniej odporny na zabetonowana ława powinna być zabezpieczona przed zbyt szybkim wysychaniem: w tym celu przykrywa się ją folią albo systematycznie polewa wodą przez co najmniej 7 fundamentów krok po kroku - ława fundamentowaPozioma izolacja przeciwwilgociowa ław. Układa się ją tylko w budynkach podpiwniczonych; powinna ona zapewniać ciągłość przepony od strony zewnętrznej i wewnętrznej. Wymaga to pozostawienia zakładów szerokości 15-20 cm wychodzących poza szerokość ściany fundamentowej. Izolację taką wykonuje się z dwóch warstw papy podkładowej (na osnowie poliestrowej lub z włókna szklanego) przyklejonej lepikiem do krok po kroku - jak zbudować ściany?Ściany fundamentowe można wykonać dwojakim sposobem: jako monolityczne betonowe (wylewane), wymurować: z bloczków betonowych lub silikatowych albo z pustaków czyli wylewane wymagają użycia deskowania (najlepiej wielokrotnego użytku, gdyż wykonanie jednorazowego szalunku jest pracochłonne i drogie). W ten sposób wykonuje się głównie fundamenty, których grubość nie przekracza 25 cm. Ściany mogą być dodatkowo zbrojone. Zazwyczaj stosuje się beton klasy od B15 do B20. Jeśli dostarczany jest betonowozem z pompą, czas wykonania fundamentu - łącznie z deskowaniem - nie przekracza zwykle kilku z bloczków - to najczęściej stosowany sposób wykonania fundamentów. Betonowe bloczki fundamentowe mają zazwyczaj wymiary 12×25×38 cm, co umożliwia budowanie ścian różnej grubości, zarówno jednorodnych, jak i z ociepleniem. Bloczki należy murować na zaprawie cementowej, dokładnie wypełniając wszystkie spoiny. Mury szersze niż 38 cm należy stawiać z przewiązaniem poprzecznym. W budynkach podpiwniczonych ściany trzeba koniecznie usztywnić, aby mogły przenieść napór gruntu. W tym celu w odstępach ok. 1,5 m trzeba w nich wykonać żelbetowe słupy lub podczas murowania układać w spoinach prefabrykowane Jeśli ściana fundamentowa ma być ocieplona, wtedy warstwa nośna powinna symetrycznie obciążać ławę fundamentową. Można również zastosować mijankowy układ ocieplenia - wtedy obciążenie rozkłada się równomiernie na całej grubości pustaków zasypowych - wygodny sposób fundamentowania ułatwiający również ułożenie ocieplenia. Pustaki żwirobetonowe po wymurowaniu wypełnia się betonem zwykłym lub z kruszywem lekkim (keramzytem). W razie potrzeby mur może być zbrojony: pionowo - w otworach pustaków, lub poziomo - w spoinach. Dostępne są pustaki z podłużnym podziałem komór zasypowych pozwalającym na wypełnienie jednej części betonem, a drugiej np. granulatem krok po kroku - cenaBeton towarowy B20 - 200 a 230 zł/m3Bloczki fundamentowe betonowe - 4 zł/ zasypowe grub. 24 cm - 6,50 zł/ warstwowy - 11 zł/ wykonania ławy fundamentowej - 80 -110 zł/mKoszt wykonania ściany fundamentowej grub. 25 cm - 100-120 zł/ o:

Fundament pod ogrodzenie musi być wykonany na tyle solidnie, by przenieść cały ciężar bram i słupków na podłoże gruntowe. Dlatego warto wiedzieć, jak go poprawnie postawić, aby był stabilny i wytrzymał obciążenie. Jakie są rodzaje fundamentów i na który z nich się zdecydować? Przejdź do następnych akapitów: Fundament pod ogrodzenie – rodzaje Fundament pod ogrodzenie – jak wykonać go prawidłowo? Fundament pod ogrodzenie – teraz wiesz, jak go zrobić! Fundament pod ogrodzenie – rodzaje Najczęściej spotyka się dwa, uniwersalne rodzaje fundamentów: Fundament punktowy Pierwszą odmianą jest tak zwany fundament punktowy. Stosuje się go w przypadku ogrodzeń zbudowanych z siatki lub metalowych przęseł. Sprawdza się doskonale, gdy podparcie nie musi być mocne. W miejscach, gdzie znaleźć mają się słupki ogrodzeniowe, konieczne jest wykopanie fundamentu pod ogrodzenie na około 50-70 cm. Następne wlewa się do nich beton i umieszcza słupek. Powinien on być ustawiony poziomo i podparty do czasu aż beton stwardnieje. Fundament ciągły W przypadku ogrodzenia wykonanego z murowanych lub kamiennych elementów konieczne jest zastosowanie innego rodzaju podstawy. Jest to ta zwany fundament ciągły, czyli ułożony na całej długości płotu. Powinien on być wykonany z betonu, bloczków betonowych lub klinkieru. Dół pod taką konstrukcję powinien mieć głębokość od 80 do 140 centymetrów. Dokładna jego wielkość uzależniona jest od strefy klimatycznej, w której stawiane jest ogrodzenie. W wykopanym dole należy umieścić szalunek pod ogrodzenie z desek na całej jego długości. Po czym następuje wylanie fundamentu pod ogrodzenie. Jeżeli ogrodzenie jest ciężkie i wymaga dodatkowego podparcia, możesz wykonać zbrojenie fundamentu przy pomocy metalowych prętów. Fundament pod ogrodzenie – jak wykonać go prawidłowo? Kiedy będziesz wiedział, który rodzaj fundamentu wybrać, czas przejść do realizacji projektu. By wszystko poszło zgodnie z planem, koniecznie przestrzegaj kilku prostych zasad. Zasada 1 – ustalenie głębokości fundamentu Na wykonanie fundamentu zasadniczy wpływ mają wybór miejsca i głębokość posadowienia. Na gruntach, które zwiększają swoją objętość w czasie mrozów, musi być on osadzony poniżej strefy zamarzania (na pozostałych wystarczy 60 cm). W zależności od regionu wynosi ona od 80 cm do 140 cm: I strefa klimatyczna (zachodnia i północno-zachodnia część Polski) – 80 cm, II strefa klimatyczna (środkowa i północna część Polski) – 100 cm, III strefa klimatyczna (południowa i północno-wschodnia część Polski) – 120 cm, IV strefa klimatyczna (północno-wschodnia część Polski) – 140 cm. Jeśli planujemy głęboki wykop, nie warto wykonywać go ręcznie – do tego typu prac lepiej jest użyć niewielkiej koparki. Pamiętajmy też, by betonu nie wylewać bezpośrednio na ziemię. Zamiast tego lepiej zastosować tradycyjny system deskowań (konstrukcję usuwamy po ok. 2 tygodniach od wylania) albo wyłożyć dół folią. Równie ważna jest szerokość fundamentu, która nie powinna być mniejsza niż szerokość ogrodzenia (pod słupami warto ją nawet nieco zwiększyć). Uwaga! Do uniesienia ziemi w wyniku zamarzającej wody dochodzi głównie w przypadku gruntów zapadowych, wysadzinowych i pęczniejących, takich jak np. torfy, iły, glina czy piasek pylasty. Zasada 2 – przeciwdziałanie wilgoci Najskuteczniejszym sposobem zapobiegania zgubnemu działaniu wilgoci (np. wykwitom) jest pozioma izolacja wykonana z masy bitumicznej lub z papy. W ten sposób woda gruntowa nie będzie miała szansy wniknąć w ogrodzenie. Jeśli chcemy zaizolować mury, cokoły z cegły lub z kamienia, konieczne będzie podniesienie ich o kilka centymetrów ponad poziom podłoża. Dopiero po ich wyprowadzeniu można ułożyć na nich warstwę izolującą. Ważne jest też, żeby nie dopuścić do zawilgocenia materiałów, na które będziemy nakładać izolację (w tym celu warto zasłaniać je na noc folią). Zalecane jest również zastosowanie cegieł pełnych, które charakteryzują się większą odpornością na działanie wilgoci. Zasada 3 – dylatacja fundamentów W czasie osiadania konstrukcji powstają naprężenia, które mogą powodować, że fundament pod ogrodzenie pęka. Na uszkodzenia wpływ mają również niekorzystne warunki atmosferyczne – intensywne nasłonecznienie, wilgoć, zimno i różnice temperatur między nocą a dniem. Żeby temu zapobiec, warto wykonać dylatacje co ok. 10–15 metrów (najlepiej w pobliżu łączenia słupka z murem). W przypadku ścian i cokołów z betonu zaleca się zrobić je co 5 metrów, natomiast w żelbecie – co 20 metrów. Uwaga! Jeśli w pobliżu ogrodzenia rosną drzewa, których nie chcemy ścinać, warto zostawić odpowiednie otwory w fundamencie na ich korzenie. Zasada 4 – wybór odpowiedniej zaprawy Zaprawę powinniśmy dostosować do materiału, z jakiego będzie wykonany fundament (informacje o przeznaczeniu zaprawy znajdziemy na jej opakowaniu). W czasie jej rozrabiania niezwykle ważne jest postępowanie według zaleceń producenta. Na koniec trzeba sprawdzić, czy ma ona odpowiednią konsystencję – nie może być zbyt gęsta, nie może też spływać z powierzchni (nieodpowiednia proporcja może stać się przyczyną późniejszego pojawienia się wykwitów!). Jest to szczególnie ważne w przypadku zapraw, które mają w swoim składzie wapno. Zasada 5 – właściwe uzbrojenie fundamentu Jeśli fundament pod ogrodzenie będzie znajdować się na słabym podłożu, np. na piaszczystej glebie, a do tego będzie to ciężka konstrukcja, to należy uzbroić fundament. W większości przypadków wystarczy zastosować beton B15 (np. Baumit lub Lafarge), jeśli jednak planujemy stworzyć trwalszą konstrukcję, wybierzmy beton klasy B25. Gdy fundament znajduje się poniżej poziomu wód gruntowych, najlepszym rozwiązaniem będzie wodoszczelny beton W4. Zbrojenie zazwyczaj robi się z czterech lub z sześciu ułożonych podłużnie 12-milimetrowych prętów. Łączy się je 6-milimetrowymi prętami co 25 cm. Samo zbrojenie nie powinno być montowane bezpośrednio w podłożu – instaluje się je w 5-centymetrowej warstwie betonu. Fundament pod ogrodzenie – teraz wiesz, jak go zrobić! Bez względu na to, czy wylewasz fundament pod ogrodzenie panelowe, czy pod płot z siatki, konieczne jest przestrzeganie podanych przez nas zasad. Dzięki temu przez długi czas będziesz cieszył się stabilnym, bezpiecznym i estetycznym ogrodzeniem.

14 sierpnia 2019 Betonowanie fundamentów, podobnie jak i innych elementów konstrukcyjnych domu, powinno się prowadzić w warunkach suchych. Większe opady deszczu mogą mieć bowiem negatywny wpływ na jakość prowadzonych prac betoniarskich. Podczas deszczowej pogody w mieszance betonowej może znaleźć się zdecydowanie więcej wody niż jest potrzebne do związania cementu. Z powodu zbyt dużej ilości wody w mieszance, nawet dobrze zagęszczony i pielęgnowany beton staje się porowaty i nie osiąga projektowanej wytrzymałości, a w wykonanych z niego elementach szybko pojawiają się rysy skurczowe. Dla wielu osób może więc być zaskoczeniem, że beton można układać także pod wodą. Należy to jedynie robić umiejętnie, by nie doszło do wymieszania świeżej mieszanki betonowej z wodą. Wtedy zabetonowane elementy nie będą pod względem nośności i trwałości gorsze od tych betonowanych „na sucho”. Nie zmienia to faktu, że betonowanie pod wodą jest trudniejsze i wymaga od wykonawców większych umiejętności. Dlatego należy zrobić wszystko, by takich sytuacji unikać, a na wykonywanie elementów betonowych pod wodą decydować się jedynie w ostateczności. BETONOWANIE ŁAW W WODZIE Podczas budowy domu jednorodzinnego problem betonowania pod wodą może dotyczyć jedynie ław fundamentowych. Bardzo rzadko jednak taki właśnie sposób ich wykonania jest przewidziany w projekcie domu. Oznaczałoby to, że projektant świadomie podjął taką decyzję, zdając sobie sprawę, że na działce jest wysoki poziom wód gruntowych. Jednocześnie uznał on za zbyt kosztowne albo za bardzo ryzykowane dla budynków, znajdujących się na sąsiednich działkach, obniżenie zwierciadła wody gruntowej na działce na czas prowadzenia robót fundamentowych. Nie zdecydował się też na zastąpienie tradycyjnych ław fundamentowych monolityczną płytą żelbetową, którą zagłębia się w gruncie zdecydowanie mniej niż ławy. Zamieniając ławy na płytę fundamentową można też sprawić, że nawet w bardzo niekorzystnych pod tym względem warunkach na działce fundamenty domu znajdą się powyżej najwyższego poziomu wód gruntowych. Dlatego w większości sytuacji taki właśnie płytowy rodzaj fundamentów wybierają projektanci domu. Problem betonowania ław fundamentowych pod wodą dotyczy więc raczej sytuacji losowych. Zdarza się bowiem, że już po wykonaniu wykopów pod fundamenty, przez kilka dni padają ulewne deszcze, które powodują wypełnienie ich wodą (Fot. 1). Przy postępujących zmianach klimatycznych takie sytuacje nie są wcale rzadkie, a należy się spodziewać, że coraz częściej będą one utrudniać prowadzenie prac budowlanych, zwłaszcza fundamentowych. Na szczęście woda, która po deszczu znalazła się w wykopie, nie zawiera szkodliwych dla betonu kwasów organicznych, gdyż przed rozpoczęciem prac fundamentowych warstwę ziemi roślinnej z zasady usuwa się z obrysu przyszłego budynku. Fot. 1 – Zdarza się, że już po zrobieniu wykopów fundamentowych i ułożeniu w nich zbrojenia, ulewne deszcze wypełniają je wodą, która nie chce wsiąkać w grunt Fot. 2 – Gdy na działce jest grunt gliniasty, a poziom wód gruntowych wysoki – wodę, która zalała wykop fundamentowy jest czasem bardzo trudno usunąć Wodę, która zalała wykop można wprawdzie próbować usuwać za pomocą pompy do brudnej wody (Fot. 2), ale często okazuje się to mało skuteczne albo trwa bardzo długo. Do tego takie pompowanie może spowodować obrywanie się pionowych skarp wykopu i wypełnianie jego dna nawodnionym gruntem. Jest to szczególnie niekorzystne na małych budowach, na których ciągle jeszcze – niestety – ławy fundamentowe betonuje się bezpośrednio w wąskich wykopach, wykonanych w gruncie. Gdy więc nie chcemy lub nie możemy poczekać z wykonywaniem ław fundamentowych do czasu aż woda sama wsiąknie w grunt (co przy glinach na działce może trwać bardzo długo), to możemy się zdecydować na betonowanie ław pod wodą. Betonowanie w wodzie stojącej nie jest bowiem wcale ryzykowne, jeśli tylko zrobi się to fachowo. Tak samo jak przy wykopach suchych, mieszankę betonową – po przywiezieniu z wytwórni na budowę – podajemy do wykopu za pomocą pompy do betonu (Fot. 3). Ważne jedynie, żeby beton w zalanym wykopie był układany spokojnie i w sposób ciągły oraz by nie doszło do wymieszania świeżej mieszanki z wodą. Fot. 3 – Podawanie mieszanki betonowej za pomocą pompy do betonu bardzo ułatwia betonowanie ław fundamentowych także pod wodą Fot. 4 – Po ułożeniu dolnych warstw betonu w wypełniającej wykop wodzie, dalsze betonowanie ław przebiega już na sucho Nie zdarzy się tak, jeśli przesuwanie elastycznego węża pompy będzie powolne, a jego końcówka – delikatnie unoszona w miarę betonowania – zawsze będzie znajdować się tuż nad powierzchnią wcześniej ułożonego betonu. W zalanym wodą wykopie beton należy układać warstwami, tak by kolejne dociskały te położone wcześniej i by swoim ciężarem je zagęszczały. Po ułożeniu dolnych warstw betonu, woda z wykopu zazwyczaj przemieszcza się na boki do suchych partii gruntu i dalsze betonowanie ław odbywa się już tak jak w suchym wykopie (Fot. 4). Użyta do betonowania pod wodą mieszanka powinna być oczywiście przygotowana wyłącznie z pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. Na szczęście nawet na małych budowach do wykonania fundamentów używa się teraz wyłącznie betonu towarowego przygotowanego w profesjonalnej wytwórni. Nie ma więc obawy, że zastosuje ona do jego produkcji jakąś mieszankę cementowo-popiołową. Jej użycie nie gwarantuje bowiem odpowiedniej jakości elementom betonowym i żelbetowym. I to nie tylko tym, które są wykonywane w tak ekstremalnych warunkach (czyli pod wodą), ale i w zwykłych. Do betonowania pod wodą mieszanka betonowa powinna mieć konsystencję gęstoplastyczną, a uziarnienie jej kruszywa oraz proporcja cementu do wody powinny być dobrane tak jak dla betonu szczelnego. W żadnym razie mieszanka ta nie może być za sucha, ponieważ mogłoby dojść do niekontrolowanego wymieszania jej z wodą z wykopu. Z tego samego powodu nie może być ona ciekła. Dlaczego fundamenty domu warto wykonać ze szczelnego betonu? Gwarancja powodzenia przy betonowaniu pod wodą będzie oczywiście zdecydowanie większa, gdy ławy fundamentowe będą wykonywane w deskowaniu (Fot. 5), ułożonym na warstwie chudego betonu (Fot. 6). Jest wtedy prawie pewne, że ich beton będzie miał tak samo dobrą wytrzymałość i trwałość, jak wtedy gdy nie jest układany pod wodą. Fot. 5 – Gdy ławy są wykonywane w deskowaniu, niebezpieczeństwo zalania wykopów jest mniejsze, choćby dlatego, że mają one większą szerokość Fot. 6 – Jeśli duża ulewa zaleje deskowania ułożone na chudym betonie, można betonować ławy fundamentowe pod wodą bez obawy o jakość betonu * * * Jeśli tylko jest to możliwe, lepiej oczywiście nie betonować ław fundamentowych w wykopach, w których jest woda. Jednak to, że jest taka możliwość bardzo dobrze świadczy o betonie jako o materiale budowlanym. Oczywiście tylko o takim betonie, który został przygotowany z pewnego cementu, wyprodukowanego w cementowni. WIĘCEJ NA TEN TEMAT: Dlaczego na budowie domu warto używać tylko prawdziwego cementu? Dlaczego fundamenty domu warto wykonać ze szczelnego betonu? W których miejscach robić przerwy robocze podczas betonowania konstrukcyjnych elementów domu? Dlaczego mieszankę betonową po ułożeniu w formie trzeba starannie zagęścić?

Nowoczesnym rozwiązaniem w budownictwie jest beton samozagęszczalny. Mieszanka sama rozprowadza się w szalunku i jednocześnie nie ulega tzw. segregacji, czyli opadaniu kruszywa na dno. Możliwe jest to dzięki dobraniu odpowiednich składników oraz zastosowaniu nowoczesnych domieszek samozagęszczalny może być wykorzystywany przy wykonywaniu różnych elementów betonowych. Przy budowie domów jednorodzinnych dobrze sprawdzi się przy wykonywaniu ław ław fundamentowych z betonu samozagęszczalnego bezpośrednio do gruntuBudowę fundamentów metodą wylewania bezpośrednio do gruntu, zaczyna się od usunięcia zewnętrznej warstwy gruntu i wykonania wykopu zgodnie z wymiarami ławy zawartymi w projekcie. Głębokość, na jakiej powinien znaleźć się spód fundamentu, zależy od głębokości przemarzania gruntu i wynosi od 0,8 do 1,4 m, w zależności od fundamentów metodą wylewania bezpośrednio do gruntu rozpoczyna się od zdjęcia wierzchniej warstwy gruntu i wykonania wykopu zgodnie z wymiarami ławy zawartymi w projekcie fundamentów. Fot. Lafarge Przygotowany wykop najlepiej wyłożyć folią budowlaną. Dzięki temu woda z mieszanki betonowej nie będzie uciekała do gruntu, a jednocześnie uzyskamy lepszy rozpływ mieszanki. Folię należy ułożyć na zakładkę uwzględniając położenie planowanych punktów wylewania i kierunek płynięcia mieszanki betonowej. Na łączeniach folię należy skleić taśmą przeczytać: Hydroizolacja fundamentów. Jak ochronić dom przed wodą Następnie w wykopie układamy zbrojenie. Musi być otoczone warstwą betonu o grubości minimum 5 cm (otulina zbrojenia). Należy więc dopilnować, aby pręty zbrojeniowe znajdowały się w odległości nie mniejszej niż 5 cm od folii. Na dole należy użyć podkładki wykop zalecamy wyłożyć folią budowlaną. Dzięki temu woda z mieszanki betonowej nie będzie uciekała do gruntu. Fot. Lafarge W tak przygotowanym wykopie możemy przystąpić do wylewania betonu. Beton samozagęszczalny ma płynną konsystencję, a zasięg swobodnego rozpływu wynosi 7 m w każdą stronę. Punkty wylewania wyznaczamy więc z założeniem, że z jednego miejsca możemy wypełnić fundament o długości 14 m. Mieszanka może być wylewana bezpośrednio z leja betonomieszarki tzw. gruszki, ale należy się upewnić, że ważący około 30 ton pojazd może wjechać na teren budowy w pobliże krawędzi wykopu. Jeśli dostęp jest utrudniony możemy skorzystać z pompy do też: Budowa domu jednorodzinnego w jeden sezon - jak go zbudować i zorganizować pracę Przed rozpoczęciem prac należy sprawdzić czystość wykopu. Przed betonowaniem należy usunąć pozostałości materiałów budowlanych oraz wodę. Następnie rozpoczynamy wylewanie do wykopu. Mieszanka ulega samozagęszczeniu, co gwarantuje uzyskanie odpowiednich parametrów wytrzymałościowych bez konieczności wibrowania. Ponadto, płynna mieszanka dobrze otula zbrojenie, co zapewnia wysoką trwałość całej konstrukcji. Po wypełnieniu wykopu mieszanką betonową do wymaganej wysokości (pamiętając o zachowaniu min. 5 cm otuliny betonowej nad górnymi prętami zbrojenia) rozpoczynamy sztangowanie. Za pomocą sztangi „ubijamy" górną powierzchnię ławy, aby uzyskać równą powierzchnię pomocą sztangi „ubijamy" górną powierzchnię ławy, aby uzyskać równą powierzchnię betonu. Fot. Lafarge Świeżo zabetonowana ława powinna być zabezpieczona przed zbyt szybkim odparowaniem wody zarobowej ze świeżego betonu. W tym celu przykrywa się ją folią lub systematycznie polewa wodą, przez co najmniej 7 dni (w zależności od warunków pogodowych). Beton uzyskuje deklarowaną wytrzymałość po 28 dniach. Po stwardnieniu betonu przechodzimy do kolejnego etapu, czyli wykonania ścian wylewania ławy fundamentowej dla budynku jednorodzinnego o powierzchni około 200 m2 zajmuje 1-2 godziny i wymaga pracy jednej osoby. Wysoka płynność mieszanki samozagęszczalnej oraz brak wibrowania znacznie ograniczają problemy z obsuwaniem lub obrywaniem się gruntu w porównaniu z układaniem betonu też: Żelbet na budowie i jego historia Dlatego też dla gruntów spoistych i półspoistych metoda wylewania betonu samozagęszczalnego bezpośrednio w grunt jest szybkim i skutecznym rozwiązaniem. Jeśli mamy do czynienia z gruntami przepuszczalnymi, które obsypują się do wykopu i uniemożliwiają jego prawidłowe wykonanie należy wykonać szalunek – patrz opis betonu samozagęszczalnego w szalunekW taki sam sposób jak beton tradycyjny, beton samozagęszczalny może być wylewany również w szalunek. Na dno wykopu wylewana jest 10 cm warstwa tzw. chudego betonu. Na nim montowane jest deskowanie i zbrojenie. Obowiązuje również zasada o zachowaniu 5 cm odstępu pomiędzy zbrojeniem a szalunkiem, aby zapewnić odpowiednie otulenie samozagęszczalny może być również wylewany w szalunek, w taki sam sposób jak beton tradycyjny. Fot. Lafarge Płynna mieszanka betonu samozagęszczalnego wywiera większy nacisk na szalunek, dlatego też konieczne jest wzmocnienie szkieletu szalunku. Boczne podpory i poprzeczne wzmocnienia muszą być gęsto rozmieszczone. Można również zastosować poprzeczne deski rozporowe, przeciwdziałające rozpieraniu też: Beton mrozoodporny: jak go zrobić Szalunek musi być solidnie zamocowany do podłoża, w przeciwnym razie istnieje ryzyko, że wpływający beton uniesie szalunek i wypłynie dołem. Należy zwrócić uwagę czy w bocznych ścianach szalunku nie ma dziur lub szpar. Jeśli są, należy zabezpieczyć je pianką poliuretanową, tak aby szalunek był szczelny i uniemożliwiał wypływanie przypadku betonu samozagęszczalnego płynna mieszanka wywiera większy nacisk na szalunek, konieczne jest więc wzmocnienie szkieletu szalunku. Fot. Lafarge Do przygotowanego szalunku wylewamy mieszankę betonową, identycznie jak w przypadku wylewania bezpośrednio do gruntu. Potem sztangujemy i zabezpieczamy przed wysychaniemW obu przypadkach nakłady i czas pracy przy wylewaniu betonu samozagęszczalnego są mniejsze niż w przypadku betonu standardowego. Nie musimy pilnować czy mieszanka została prawidłowo rozprowadzona w szalunku i zawibrowana. Mamy pewność, że mieszanka odpowiednio wypełni szalunek, otuli zbrojenie i uzyska wymagane parametry wytrzymałościowe. My zaś zyskujemy solidny fundament pod nasz dom i możemy przejść do dalszych etapów budowy. Polecane ofertyMateriały promocyjne partnera

Fundament czyli ławy i ściany fundamentowe są tradycyjnym sposobem posadowienia domów, a do tego - jak się powszechnie sądzi - najbardziej ekonomicznym. Z tego powodu - mimo upływu czasu i pojawienia się nowych rozwiązań - wciąż są najczęściej wybieranym rodzajem fundamentów. Czy słusznie?Wykop robi się do głębokości, na jakiej przewidziano posadowienie Grzegorz OtwinowskiBudowa fundamentówKażdy dom powinien mieć solidne fundamenty. Obecnie do wyboru mamy dwa rodzaje posadowienia: tradycyjny - ławy i ściany fundamentowe lub nowoczesny - płytę. Dobiera się je w zależności od warunków gruntowo-wodnych na działce. W Polsce jednak domy jednorodzinne zazwyczaj buduje się, wykorzystując tradycyjne najczęściej stosowane są ławy fundamentowe. Zanim zdecydujemy - ławy i ściany czy płyta - warto dowiedzieć się, czym się różnią te sposoby fundamentowania i który z nich lepiej sprawdzi się przy budowie naszego domu?W projektach domów jednorodzinnych najczęściej podane są ławy i ściany fundamentowe. Nie warto ich zmieniać, jeśli na działce są korzystne warunki, a prace chcemy zlecić zaprzyjaźnionej firmie lub wykonać je we własnym fundamentu - warunki na działceTradycyjne fundamenty można zastosować nawet w trudnych warunkach gruntowo-wodnych. Jednak najbardziej opłaca się wybrać ten sposób posadowienia, jeśli poziom wody gruntowej znajduje się nisko - przynajmniej 1 m poniżej spodu fundamentów, a grunt jest nośny i niespoisty (przepuszczalny), czyli piasek lub trudniej jest wykonać ten rodzaj posadowienia przy wysokim poziomie wody gruntowej - czasem zaledwie 30-50 cm poniżej poziomu terenu - i na podłożu spoistym(nieprzepuszczalne gliny, piaski gliniaste, gliny piaszczyste) lub z przepuszczalnymi przewarstwieniami ("żyłami"). Niestety, taki rodzaj gruntów występuje na przeważającym obszarze naszego kraju. Oznacza to konieczność stosowania dodatkowych izolacji przeciwwilgociowych przy budowie fundamentów i większe nakłady skomplikowanego, a przez to znacznie droższego fundamentowania nie można również postawić domu na działce z gruntem nienośnym (na przykład torfem, namułami lub niezagęszczonymi nasypami). Jeśli zależy nam na lokalizacji, dobrym rozwiązaniem jest wymiana gruntu, czyli zastąpienie go różnoziarnistym piaskiem. Można to zrobić, jeśli słaby grunt zalega do głębokości 2-3 m. Jeżeli podłoże nośne znajduje się głębiej, potrzebny jest inny rodzaj sposób posadowienia domu jest od dawna powszechnie stosowany, a więc dobrze znany. Poszczególne etapy nie są skomplikowane, a w związku z tym nie wymagają od wykonawców wyjątkowych kwalifikacji. Budowę tego rodzaju fundamentów można więc zlecić dowolnej firmie budowlanej, nawet takiej, która nie ma dużego doświadczenia. Wielu inwestorów decyduje się wręcz na samodzielną ich budowę, co pozwala zaoszczędzić na kosztach robocizny. Z tego powodu ławy i ściany fundamentowe długo jeszcze będą konkurować z płytą fundamentowe zwykle wykonuje się z bloczków betonowych. Ich powierzchnie zabezpiecza się masami Rafał Polak-KuchtaJak zrobić fundamenty?Trudno porównać poszczególne etapy wykonania tradycyjnych fundamentów z płytą. Jest to wręcz niemożliwe, ze względu na różnice technologiczne i wykorzystane materiały. Jedno przy obu rodzajach fundamentowania jest takie samo: należy zadbać o zachowanie ciągłości ułożenia izolacji - przeciwwilgociowej i termicznej (bez mostków). Łatwiej jest o to przy wykonaniu płyty fundamentowej. Ławy i ściany wymagają czasem zastosowania specjalnych tradycyjny fundament muruje się z bloczków betonowych na żelbetowych ławach fundamentowych, zabezpiecza masami asfaltowymi i ociepla warstwą styropianu. Na koniec całość zasypuje się - materiałyŁawy wykonuje się zwykle jako monolityczne (wylewane).Do ich wykonania zwykle stosuje się beton klasy C16/20 i zbrojenie podłużne ze stalowych prętów żebrowanych o średnicy 12 mm oraz drutu do będzie też deskowanie, które jest formą dla betonu. Najczęściej robi się je z desek sosnowych o grubości 2,5-3,2 cm lub też płyt OSB-3 lub OSB-5 o grubości od 18 mm, płyt MFP grubości 18-21 mm bądź laminowanej sklejki w gruntach gliniastych można również wykonać bez szalunków - bezpośrednio w wykopie. Wówczas będzie potrzebna folia fundamentowe zwykle wznosi się z:bloczków betonowych,silikatowych,betonu komórkowegoi pustaków się je na zaprawę cementową. Aby na styku ścian fundamentowych i zewnętrznych nie było mostka termicznego, stosuje się specjalne bloczki ściany mają być monolityczne - stosuje się beton C16/20, zbrojenie o średnicy 12 mm, drut do strzemion i szalunki powtarzalne. Fundamenty trzeba też zabezpieczyć izolacjami przeciwwilgociowymi i izolację przeciwwilgociową wykonuje się z papy lub folii hydroizolacyjnej, a izolację pionową - z mas asfaltowo-kauczukowych lub lepiku na ocieplenia ścian fundamentowych potrzebne są materiały odporne na zawilgocenie, niepodatne na gnicie oraz pojawienie się do ocieplania fundamentów - podobnie jak do podłogi na gruncie - stosuje się twarde płyty styropianu (mocowane wodną emulsją asfaltowo-kauczukową), polistyren ekstrudowany lub - sposób budowyPrzed wykonaniem fundamentów zdejmuje się humus, czyli wierzchnią warstwę gruntu, najczęściej o grubości około 30 wybiera się grunt, żeby zrobić fundament. Można to zrobić mechanicznie lub ręcznie. Pierwszy sposób wykonania wykopów jest zdecydowanie tańszy, a prace trwają krótko. Na zdjęcie humusu wystarczy godzina lub dwie, wykop pod fundamenty robi się w jeden dzień. Ręczne wybieranie gruntu wymaga zaangażowania kilku osób, a prace trwają co najmniej kilka wylewa się ławy fundamentowe - najpierw montuje się szalunek, w nim układa się zbrojenie, a całość wypełnia mieszanką betonową. Na ławach wykonuje się ściany fundamentowe - muruje się je z lub wylewa w szalunkach wielokrotnego użytku. Tradycyjne fundamenty wymagają zabezpieczenia izolacjami przeciwwilgociowymi, które odetną drogę wilgoci przedostającej się do domu z gruntu. Najważniejszą z nich jest izolacja pozioma, którą oddziela się ściany parteru od fundamentowych. Izolacja pionowa natomiast nie zawsze jest konieczna. Wykonuje się ją tylko w niesprzyjających warunkach gruntowo-wodnych. Właściwe wykonanie poziomej izolacji przeciwwilgociowej jest o tyle ważne, że jej późniejsza naprawa lub wymiana jest nie tylko trudna technicznie, ale również dosyć izolacji przeciwwilgociowych, warto również ułożyć na ścianach fundamentowych izolację termiczną - nawet jeśli planujemy dobrze ocieplić podłogę na gruncie. Ograniczy ona ucieczkę ciepła do gruntu i zmniejszy rachunki za więcej: Co pod ławy fundamentowe?>>>Przed wykonaniem podłogi na gruncie rozprowadza się instalacje; dzięki temu nie trzeba kuć otworów w zaizolowanych Lipińscy DomyFundamenty - porównanie kosztówPrzed wyborem rodzaju posadowienia budynku dobrze jest sprawdzić, jakie są koszty budowy fundamentów tradycyjnych, a ile może kosztować wykonanie płyty fundamentowej. Najlepiej dla tego samego projektu zamówić wycenę w firmie, która ma wykonać posadowienie domu. Aby porównanie było rzetelne, trzeba porównać koszty etapów do poziomu zero, z bardzo dobrą izolacją termiczną, wyprowadzonym kompletem przepustów i przejść instalacyjnych oraz warstwą chudego uważa się, że tradycyjne posadowienie domu na ławach i ścianach fundamentowych jest tańsze niż na płycie. Jest to prawda, ale tylko wtedy, gdy porównujemy koszt wykonania ław oraz ścian fundamentowych z wydatkiem na płytę fundamentową pod całym budowy fundamentówWyceniając prace trzeba wziąć pod uwagę nie tylko materiały - zbrojenie, mieszankę betonową, bloczki betonowe i izolacje, ale też sposób taniej, jeśli ławy betonowe będą wykonane bez zastosowania szalunku z desek. Wykop przygotowuje się wtedy dokładnie na szerokość ław i układa w nim grubą folię hydroizolacyjną. Folia nie tylko zabezpieczy mieszankę betonową przed wypływaniem z niej zaczynu cementowego, ale także ułatwi wiązanie betonu. Przy wycenie tradycyjnych fundamentów często pomija się podłogę na gruncie. Porównując je z płytą trzeba pamiętać, że jest ona jednocześnie podłogą, na której trzeba jedynie ułożyć posadzkę. Po wykonaniu ław i ścian, trzeba więc jeszcze wykonać podsypkę z zagęszczonego piasku, betonową wylewkę oraz ich izolację termiczną i ostatecznym rozrachunku uwzględniając wszystkie prace ziemne (bez usunięcia ziemi roślinnej, które w obu wersjach kosztuje tyle samo), roboty betonowe (ewentualnie też murowe) oraz wykonanie izolacji przeciwwilgociowych i termicznych, to całkowite koszty przy obu wariantach fundamentowania okażą się bardzo także wziąć pod uwagę wielkość strat ciepła przez tradycyjne fundamenty i podłogę na gruncie. Jeśli nie będą dobrze ocieplone, większe będą wydatki na ogrzewanie koszt wykonania fundamentów ma wpływ wielkość domu i stopień skomplikowania jego bryły. Im większa kubatura budynku i długość ścian konstrukcyjnych, tym więcej trzeba będzie wydać na - Ile kosztuje podłoga na gruncie?Robi się ją po wykonaniu i zasypaniu fundamentów. Koszt warstw zależy od materiału użytego do ocieplenia podłogi. Niezależnie od wybranego sposobu ocieplenia podłogi na gruncie, konieczna jest izolacja przeciwwilgociowa z folii hydroizolacyjnej (3-4 zł/m2) oraz jastrych o grubości 5 cm. Cena jego wykonania wynosi 30-40 zł/m2. Do wykonania kolejnej warstwy - podsypki - potrzebny będzie piasek. Koszt jego zakupu, ułożenia wraz z robocizną i wypożyczeniem sprzętu to około 30 zł/m2 - zależności od regionu Polski (ceny netto).Ocieplenie ze styropianuZwykle używa się do tego płyt oznaczonych jako "fundament", układanych na podsypce w dwóch lub trzech warstwach o łącznej grubości 15 cm. Trzeba za nie zapłacić około 25 zł/m2. Bardziej korzystna będzie opcja z grubszą warstwą styropianu, nawet 50 cm. Zapłacimy za niego więcej, ale możemy zrezygnować z piasku. W sumie będzie to około 55 zł/m2. Na styropianie trzeba jeszcze ułożyć podkład o grubości 5-7 cm wykonany z betonu klasy C12/15. Mieszanka z dowozem i układaniem to wydatek rzędu 25 zł/m2 - zależności od regionu Polski (ceny netto).Ocieplenie z keramzytuZamiast styropianu można wybrać keramzyt. Ma on nieco gorsze właściwości izolacyjne niż styropian, więc potrzebna jest warstwa 40-50 cm. Jej wykonanie będzie nas kosztowało około 135 zł/m2. Od tej kwoty możemy za to odjąć wartość podsypki piaskowej i podkładu betonowego (wystarczy zaczyn cementowy). Potrzebna będzie tylko geowłóknina (2,5-3,5 zł/m2), którą rozkłada się w wykopie. Ostatecznie za ocieplenie keramzytem zapłacimy około 85 zł/m2. - zależności od regionu Polski (ceny netto).Fundamenty - Opinie inwestorówBudowa domu - zarówno murowanego, jak i drewnianego - dla każdego inwestora jest sporym wyzwaniem. Najpierw trzeba zdecydować, na jakich postawić go fundamentach, i kto będzie je wykonywał. Błędnych decyzji raczej nie da się uniknąć. Zawsze będzie coś, co można było zrobić lepiej, staranniej lub inaczej. Z pewnością łatwiej będzie, jeśli skorzystamy z rad tych, którzy już mieszkają we własnych czterech właściciela - Andrzej T., okolice MroczyMój dom nie jest duży i według dokumentacji wystarczyło postawić go na płytkim fundamencie bezpośrednim. Brzmi bardzo poważnie, ale w rzeczywistości jest to prosta konstrukcja. Taki fundament składa się ze ścian fundamentowych posadowionych na ławach ze zbrojonego betonu. W przypadku mojego domu sięga on 1,2 w głąb ziemi. Trochę głębiej niż naprawdę było trzeba, ale jestem człowiekiem, który nie wyznaje zasady minimalizmu. Wolę zrobić więcej niż zbyt zdecydowałem się wykonać we własnym zakresie (wspólnie z bratem i szwagrem). Najwięcej problemów mieliśmy z wypoziomowaniem wykopu. Potem wylana została warstwa chudego betonu. Musi być on dosyć rzadki, aby częściowo wsiąkł w grunt. Ta warstwa to zabezpieczenie dna wykopu. Dzięki niej właściwy beton nie miesza się z ziemią. Po stwardnieniu "chudziaka" (około 24 godziny) wykonaliśmy deskowanie oraz zbrojenie, a następnie wylana została warstwa betonu towarowego zamówionego w wytwórni. Najbardziej uciążliwa była pielęgnacja betonu, czyli przede wszystkim polewanie go wodą w odpowiednich przedziałach czasu. Należy to robić przez kilka dni, a zatem trzeba się trochę napracować. Potem ławy zostały przesmarowane lepikiem asfaltowym. Po odczekaniu odpowiedniego czasu (wiązanie betonu) na ławach można murować ściany fundamentowe z bloczków betonowych na zaprawę cementową lub wykonać ściany monolityczne. To drugie rozwiązanie jest droższe, ale fundament z całą pewnością powstaje szybciej. Poza tym ścianę można wzmocnić dodatkowym zbrojeniem. Dlatego też zdecydowałem się na wykonanie ściany fundamentowej monolitycznej. Jednak trzeba pamiętać, że samodzielne sporządzenie deskowania jest pracochłonne i dosyć kosztowne. Gdybym dzisiaj miał przed sobą podobną perspektywę, to zdecydowałbym się ma wynajęcie firmy, która wykonałaby szalunek wielokrotnego użytku. Po pierwsze, trwa to zdecydowanie krócej niż zbijanie szalunku z desek. Nam zajęło to kilka dni. Po drugie, ściany fundamentowe wykonane w szalunku systemowym są niemal idealnie właściciela - Marta T., okolice PłockaBudujemy niewielki dom o powierzchni 108 m2, piętrowy z poddaszem użytkowym. Można powiedzieć, że jesteśmy szczęściarzami. Nie dość, że udało nam się znaleźć projekt gotowy, który spełniał wszystkie nasze oczekiwania, to jeszcze na naszej działce są korzystne warunki - piasek i niski poziom wód gruntowych. Nie zastanawialiśmy się więc nad innym rodzajem fundamentów niż te zaplanowane w projekcie, czyli tradycyjne ławy i ściany murowane z bloczków. Zatrudniliśmy kierownika budowy i znaleźliśmy lokalnego wykonawcę, który zadbał o wszystkie materiały i formalności. Właściwie jedynym naszym zmartwieniem był termin rozpoczęcia prac. Chcemy wybudować dom w jednym sezonie, więc zależało nam na tym, aby jak najszybciej ruszyć z budową. Tymczasem wykonanie fundamentów przesuwało się z powodu pogody. Choć wykop pod ławy fundamentowe, szalunki z desek i zbrojenie udało się przygotować już w lutym, to z wylaniem betonu musieliśmy czekać na dodatnią temperaturę. Później prace przyspieszyły. Już po tygodniu od wylania ław wymurowane zostały ściany fundamentowe z bloczków betonowych. Czeka nas jeszcze wykonanie podłogi na gruncie. Marta T., okolice Płocka

Jak prawidłowo wykonać fundamenty budynku, o czym warto wiedzieć, a czego bezwzględnie przestrzegać radzi ekspert Lafarge Bartosz Obidziński – kierownik produktu. Jeżeli planujesz budowę domu lub właśnie ją rozpocząłeś, zwróć szczególną uwagę na proces wykonywania fundamentów. Fundament to element konstrukcyjny przenoszący obciążenia całego budynku na grunt. Ważne jest, żeby został prawidłowo zaprojektowany i wykonany, ponieważ zagwarantuje to trwałość powstającego domu oraz w przyszłości pozwoli uniknąć nieprzyjemnych i kosztownych niespodzianek w czasie użytkowana budynku takich jak np. pękające ściany. Fundamentalne zasady dla budujących dom 1. Wykonaj badania gruntu Badanie takie określi rodzaj i nośność gruntów oraz poziom wód gruntowych. Właściwości gruntu mogą się znacznie różnić nawet na niewielkim obszarze i może się okazać, że twoja inwestycja wymaga wykonania fundamentów w innej technologii niż dom sąsiada stojący kilkaset metrów dalej. 2. Dobierz odpowiedni projekt Zadbaj, aby projekt wykonania fundamentów był przygotowany przez specjalistę posiadającego odpowiednie uprawnienia. Projekt powinien uwzględniać nośność gruntów, poziom wód gruntowych i głębokość strefy przemarzania. Jeśli wcześniej wykonane zostały badania gruntu, dysponujesz danymi, które pozwolą dobrać optymalną technologię wykonania fundamentów. 3. Wybierz solidny materiał na solidne fundamenty Fundament jest wykonywany z betonu zbrojonego prętami stalowymi. Stosowany dzisiaj beton to zaawansowany technologicznie materiał, znacznie różniący się od tego stosowanego kiedyś. Dobra wytwórnia betonu zaproponuje Ci kilka rodzajów mieszanek betonowych i pomoże dobrać produkt najlepiej zaspokajający Twoje potrzeby. Zamawiając beton zawsze pamiętaj o fakturze VAT, która stanowi gwarancję jakości i potwierdza zamówioną ilość. 4. Dopilnuj prac przygotowawczych Mieszanka betonowa może być wylewana w szalunek lub bezpośrednio w wykop. W każdym przypadku wymiary i kształt szalunku/wykopu muszą być zgodne z wytycznymi projektu fundamentów. Układanie zbrojenia również odbywa się na tym etapie prac, dopilnuj, aby pręty zbrojeniowe były otoczone warstwą betonu o grubości minimum 5 cm, co uchroni je przed korozją. 5. Upewnij się że twój fundament jest wykonywany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej Typowy beton jest podawany do szalunku za pomocą specjalnej pompy. Potrzebna jest kilkuosobowa, doświadczona ekipa która odpowiednio rozprowadzi mieszankę, zawibruje, a następnie wyrówna powierzchnię. Wylewanie betonu niezgodne z zasadami sztuki budowlanej może prowadzić do obniżenia jego wytrzymałości w przyszłości, a w konsekwencji pogorszenia trwałości całego fundamentu. Na rynku dostępne są betony samozagęszczalne, które ułatwiają prace na budowie i jednocześnie pozwalają uniknąć błędów podczas aplikacji. Należy pamiętać, że po wylaniu beton wymaga pielęgnacji, tzn. przede wszystkim trzeba utrzymywać odpowiednią wilgotność, aby beton prawidłowo związał i nie stracił swoich właściwości. Rodzaje fundamentów w domach jednorodzinnych Aby ułatwić rozmowę z projektantem i wykonawcą poniżej przedstawiamy podstawowe informacje dotyczące rodzajów fundamentów i dostępnych na rynku materiałów budowlanych do ich wykonania: 1) Ława fundamentowa To aktualnie najbardziej popularne rozwiązanie. Jest stosunkowo łatwe w wykonaniu i dobrze sprawdza się na gruntach o dobrej nośności. Ława fundamentowa jest wykonywana jako podstawa ścian budynku z betonu klasy C16/20 lub C20/25. Może być wylewana na 2 sposoby: Po wykonaniu wykopu, na dno wylewany jest podkład betonowy w postaci 10 centymetrowej warstwy chudego betonu. Na nim, na podkładkach dystansowych, umieszczane jest zbrojenie oraz montowany szalunek z desek, w który następnie wylewa się właściwy beton tworzący ławę fundamentową. Wykop jest wykonany zgodnie z kształtem i wielkością ław fundamentowych – ze względu na nierówność wykopu jest on nieco szerszy. Wykop wykładany jest folią budowlaną, a beton wylewany jest bezpośrednio do wykopu zgodnie z podaną w projekcie wysokością. 2) Płyta fundamentowa To rzadziej stosowane rozwiązanie, które jednak dobrze sprawdza się na gruntach o słabej nośności lub przy wysokim poziomie wód gruntowych. Płyta wylewana jest pod całą powierzchnią budynku. Płyta wykonywana jest z betonu klasy minimum C20/25. Może być również wylana z zastosowaniem tzw. szalunku traconego, który stanowi warstwę izolacyjną. Istnieje również możliwość umiejscowienia w płycie ogrzewania podłogowego. To sprawia, że fundament tego typu jest często spotykany w domach energooszczędnych. Rodzaje betonu wykorzystywanego do prac fundamentowych Beton towarowy (lub beton standardowy) to tradycyjnie używana mieszanka, która powinna być przygotowana przez sprawdzoną wytwórnię betonu, zgodnie z obowiązującymi normami. Beton ten powinien być wylewany w szalunek za pomocą pompy. Bardzo istotnym elementem jest zagęszczenie poprzez zawibrowanie wylanej mieszanki. Jeśli nie zostanie to wykonane prawidłowo fundament nie osiągnie wytrzymałości, którą deklaruje producent, a zbrojenie nie zostanie prawidłowo otulone betonem co obniży trwałość całego elementu. Warto też pamiętać, że dodawanie wody do mieszanki betonowej w celu obniżenia gęstości i łatwiejszego rozprowadzania, całkowicie dyskwalifikuje fundament i jego wykonawcę. Beton wodoszczelny, to specjalistyczny produkt na fundamenty, który cechuje podwyższona odporność na korozyjne działanie wód gruntowych. Aplikacja tego betonu odbywa się tak samo, jak w przypadku betonu towarowego. Beton samozagęszczalny to innowacyjne rozwiązanie przeznaczone do wykonywania fundamentów. Dzięki płynnej konsystencji może być wylewany bezpośrednio z betonomieszarki w wykop wyłożony folią. Pozwala to skrócić prace przygotowawcze i znacznie przyspiesza samo wylewanie. Mieszanka betonowa tego rodzaju nie wymaga wibrowania, co z jednej strony ułatwia pracę ekipie wykonawczej (nie ma też pokusy dolewania wody do mieszanki), a z drugiej strony gwarantuje, że beton osiągnie założoną wytrzymałość oraz odpowiednio otuli zbrojenie. Ponadto, beton ten pozwala w łatwy sposób uzyskać gładką powierzchnię i jest tak samo odporny na działanie wód gruntowych, jak beton wodoszczelny. Porównanie właściwości użytkowych różnych rodzajów betonów fundamentowych na przykładzie produktów Lafarge. Beton Lafarge na ławy fundamentowe Agilia beton samozagęszczalny, klasa wytrzymałości C16/20 lub C20/25 Ultra Waterproof – beton wodoszczelny, klasa wytrzymałości C20/25 Standard – beton towarowy, klasa wytrzymałości C16/20 lub C20/25 płynna konsystencja, szybka aplikacja (możliwe wylewanie bez pompy bezpośrednio w wykop) + - - samozagęszczalny (uzyskanie deklarowanej wytrzymałości bez konieczności wibrowania) + - - bardzo dobre otulenie zbrojenia + - - wodoodporność W8 + + - samopoziomowanie + - - wytrzymałość zgodna z obowiązującą normą + + + Więcej informacji na temat stawiania fundamentów można znaleźć na stronie producenta

Aby fundamenty były trwałe, trzeba je nie tylko właściwie zaprojektować i wykonać, ale także zadbać o odpowiednią hydroizolację i izolację cieplną. Fundament to element konstrukcyjny przenoszący obciążenia całego budynku na grunt. Ważne jest, żeby został prawidłowo zaprojektowany i wykonany. Dowiedz się, jakie są rodzaje fundamentów, jaki beton stosować do ław fundamentowych oraz płyt fundamentowych i poznaj najważniejsze zadady budowy fundamentów. Autor: Andrzej Szandomirski Aby fundamenty były trwałe, trzeba je nie tylko właściwie zaprojektować i wykonać, ale także zadbać o odpowiednią hydroizolację i izolację cieplną. Ławy fundamentowe To aktualnie najbardziej popularne rozwiązanie. Jest stosunkowo łatwe w wykonaniu i dobrze sprawdza się na gruntach o dobrej nośności. Ława fundamentowa jest wykonywana jako podstawa ścian budynku z betonu klasy C16/20 lub C20/25. Może być wylewana na 2 sposoby: po wykonaniu wykopu, na dno wylewany jest podkład betonowy w postaci 10 centymetrowej warstwy chudego betonu. Na nim, na podkładkach dystansowych, umieszczane jest zbrojenie oraz montowany szalunek z desek, w który następnie wylewa się właściwy beton tworzący ławę fundamentową. Wykop jest wykonany zgodnie z kształtem i wielkością ław fundamentowych – ze względu na nierówność wykopu jest on nieco szerszy; wykop wykładany jest folią budowlaną, a beton wylewany jest bezpośrednio do wykopu zgodnie z podaną w projekcie wysokością. Autor: LAFARGE Płyta fundamentowa To rzadziej stosowane rozwiązanie, które jednak dobrze sprawdza się na gruntach o słabej nośności lub przy wysokim poziomie wód gruntowych. Płyta wylewana jest pod całą powierzchnią budynku. Płyta fundamentowa wykonywana jest z betonu klasy minimum C20/25. Może być również wylana z zastosowaniem tzw. szalunku traconego, który stanowi warstwę izolacyjną. Istnieje również możliwość umiejscowienia w płycie ogrzewania podłogowego. To sprawia, że fundament tego typu jest często spotykany w domach energooszczędnych. Autor: LAFARGE Podstawowe zasady budowy fundamentów Wykonaj badania gruntu. Badanie takie określi rodzaj i nośność gruntów oraz poziom wód gruntowych. Właściwości gruntu mogą się znacznie różnić nawet na niewielkim obszarze i może się okazać, że twoja inwestycja wymaga wykonania fundamentów w innej technologii niż dom sąsiada stojący kilkaset metrów dalej. Dobierz odpowiedni projekt. Zadbaj, aby projekt wykonania fundamentów był przygotowany przez specjalistę posiadającego odpowiednie uprawnienia. Projekt powinien uwzględniać nośność gruntów, poziom wód gruntowych i głębokość strefy przemarzania. Jeśli wcześniej wykonane zostały badania gruntu, dysponujesz danymi, które pozwolą dobrać optymalną technologię wykonania fundamentów. Wybierz solidny materiał na solidne fundamenty. Fundament jest wykonywany z betonu zbrojonego prętami stalowymi. Stosowany dzisiaj beton to zaawansowany technologicznie materiał, znacznie różniący się od tego stosowanego kiedyś. Dobra wytwórnia betonu zaproponuje Ci kilka rodzajów mieszanek betonowych i pomoże dobrać produkt najlepiej zaspokajający Twoje potrzeby. Zamawiając beton zawsze pamiętaj o fakturze VAT, która stanowi gwarancję jakości i potwierdza zamówioną ilość. Dopilnuj prac betonowa może być wylewana w szalunek lub bezpośrednio w każdym przypadku wymiary i kształt szalunku/wykopu muszą być zgodne z wytycznymi projektu fundamentów. Układanie zbrojenia również odbywa się na tym etapie prac, dopilnuj, aby pręty zbrojeniowe były otoczone warstwą betonu o grubości minimum 5 cm, co uchroni je przed korozją. Upewnij się że twój fundament jest wykonywany zgodnie z zasadami sztuki budowlanej. Typowy beton jest podawany do szalunku za pomocą specjalnej pompy. Potrzebna jest kilkuosobowa, doświadczona ekipa która odpowiednio rozprowadzi mieszankę, zawibruje, a następnie wyrówna powierzchnię. Wylewanie betonu niezgodne z zasadami sztuki budowlanej może prowadzić do obniżenia jego wytrzymałości w przyszłości, a w konsekwencji pogorszenia trwałości całego fundamentu. Na rynku dostępne są betony samozagęszczalne, które ułatwiają prace na budowie i jednocześnie pozwalają uniknąć błędów podczas aplikacji. Należy pamiętać, że po wylaniu beton wymaga pielęgnacji, tzn. przede wszystkim trzeba utrzymywać odpowiednią wilgotność, aby beton prawidłowo związał i nie stracił swoich właściwości. Rodzaje betonu do budowy fundamentów Beton towarowy (lub beton standardowy) to tradycyjnie używana mieszanka, która powinna być przygotowana przez sprawdzoną wytwórnię betonu, zgodnie z obowiązującymi normami. Beton ten powinien być wylewany w szalunek za pomocą pompy. Bardzo istotnym elementem jest zagęszczenie poprzez zawibrowanie wylanej mieszanki. Jeśli nie zostanie to wykonane prawidłowo fundament nie osiągnie wytrzymałości, którą deklaruje producent, a zbrojenie nie zostanie prawidłowo otulone betonem co obniży trwałość całego elementu. Warto też pamiętać, że dodawanie wody do mieszanki betonowej w celu obniżenia gęstości i łatwiejszego rozprowadzania, całkowicie dyskwalifikuje fundament i jego wykonawcę. Beton wodoszczelny, to specjalistyczny produkt na fundamenty, który cechuje podwyższona odporność na korozyjne działanie wód gruntowych. Aplikacja tego betonu odbywa się tak samo, jak w przypadku betonu towarowego. Beton samozagęszczalny to innowacyjne rozwiązanie przeznaczone do wykonywania fundamentów. Dzięki płynnej konsystencji może być wylewany bezpośrednio z betonomieszarki w wykop wyłożony folią. Pozwala to skrócić prace przygotowawcze i znacznie przyspiesza samo wylewanie. Mieszanka betonowa tego rodzaju nie wymaga wibrowania, co z jednej strony ułatwia pracę ekipie wykonawczej (nie ma też pokusy dolewania wody do mieszanki), a z drugiej strony gwarantuje, że beton osiągnie założoną wytrzymałość oraz odpowiednio otuli zbrojenie. Ponadto, beton ten pozwala w łatwy sposób uzyskać gładką powierzchnię i jest tak samo odporny na działanie wód gruntowych, jak beton wodoszczelny. Bartosz Obidziński - LAFARGE Czy artykuł był przydatny? Przykro nam, że artykuł nie spełnił twoich oczekiwań. Jak możemy to poprawić? Nasi Partnerzy polecają Więcej z działu - Fundamenty Pozostałe podkategorie NOWY NUMER W najnowszym Muratorze przeczytasz o: elewacjach, tynkach i gładziach, ogrzewaniu na biomasę, grzałkach do pomp ciepła, domach z drewna, gliny i słomy, projektach domów z kilkoma tarasami, ogrodzeniach na działkę rekreacyjną Czytaj Murator ONLINE już od 1 zł za pierwszy miesiąc

Czy można zrobić fundamenty bezpośrednio w gruncie, bez deskowania? W wielu sytuacjach tak. Zapytaliśmy eksperta, kiedy szalunki są niezbędne, a kiedy można z nich zrezygnować - i jak poprawnie wykonać ławy ziemne. Deskowanie ław fundamentowych to czasochłonny i dość kosztowny proces. Nic dziwnego, że jeśli mamy na działce zwarty grunt, w którym łatwo zrobić „korytka” pod ławy, kusi nas, aby tego uniknąć. Ale czy wtedy trzeba wykładać wykopy folią? Czy na dnie potrzebny jest chudziak? Jak ułożyć zbrojenie i jak dbać o to, żeby ścianki wykopów się nie zarwały? Na te i inne pytania odpowiada Tomasz Rybarczyk, inżynier budowlany i kierownik budowy z wieloletnim doświadczeniem. Zacznijmy od tego, kiedy nie wolno lać ław bezpośrednio do gruntu, albo kiedy nie jest to zalecane – czyli w jakich sytuacjach jednak powinniśmy przygotować się na szalunki. TR: Szalunki są niezbędne, kiedy grunt nie jest zwarty i się obsypuje, albo jeśli mamy do czynienia z wysokim poziomem wód gruntowych. Nie powinniśmy z nich rezygnować również wtedy, gdy kształt i zbrojenie fundamentów są skomplikowane, a także przy niestabilnych warunkach pogodowych. Na pewno też potrzebujemy deskowania wtedy, gdy robimy szerokoprzestrzenny wykop od górnej powierzchni fundamentu do głębokości posadowienia – musimy wtedy zbić szalunki, albo zastosować jakieś szalunki systemowe. To teraz odwrotnie - kiedy wolno robić ławy bezpośrednio w gruncie i czy z użytkowego punktu widzenia zaleca się takie rozwiązanie. TR: Kiedy grunt jest wystarczająco zwarty, nie obsypuje się i da się wykonać w miarę precyzyjnie wykopy, czyli jeśli grunty od wierzchu do głębokości wykopu nie są przepuszczalne, tylko spoiste. No i oczywiście kiedy warunki pogodowe są stabilne. Za warunek dodatkowy uznałbym tu prosty kształt i nieskomplikowane zbrojenie fundamentów. Jeśli grunt się nie obsypuje, wykopy są równe, a warunki pogodowe stabilne, to najprościej jest betonować ławy bezpośrednio w gruncie, czyli w tzw. ławach ziemnych (fot. TR) Czy zaleca się takie rozwiązanie? Dla inwestora na pewno jest to racjonalnie uzasadnione, bo koszty są mniejsze, niż przy szalunkach z desek. Poza tym nie trzeba zużywać desek, które się już do niczego nie przydadzą. Jakie zachować środki ostrożności, żeby wykopów nie zniszczyć? TR: Przede wszystkim nie stawać przy samej krawędzi, która może się zarwać. Również pryzma usypanego urobku powinna być usytuowana minimum 1 metr od krawędzi wykopu. Teoretycznie wzdłuż krawędzi wykopów powinny być barierki, a w kilku miejscach przewidziane zejścia, ale w praktyce na budowach indywidualnych nikt tego nie robi, to nie są głębokie wykopy i skala też jest niewielka. Czy zaleca się wykładać wykop folią, czy można z tego zrezygnować? TR: Najczęściej można z tego zrezygnować. Zalecam jednak, żeby zawsze zdecydował o tym kierownik budowy. Folia chroni wykopy i beton przed obsypującym się piaskiem. Jeśli więc będzie zachodzić przesłanka, że ścianki będą się trochę obsypywać, to należałoby wykonać obłożenie folią. Z kolei jeśli następują zawały wykopów albo kierownik stwierdzi takie zagrożenie, to sama folia nic nie da i potrzebne będzie dodatkowo wykonanie szalunków z desek. Zawsze zależy to od konkretnej sytuacji. Jeśli grunt się dość mocno obsypuje, to miejsca zarwania należy zabezpieczyć szalunkami z desek, a te bez uszkodzeń - folią (fot. TR) A co z chudziakiem? Robić, czy nie? TR: Chudziak pod ławami wykonuje się wtedy, kiedy spód wykopów nie jest stabilny. Jeśli jest wystarczająco nośny, nie ma takiej potrzeby. To też powinien ocenić kierownik budowy. Czy pod zbrojeniem ław stosować podkładki dystansowe? TR: Zbrojenie zawsze powinno być umieszone na dystansach, niezależnie od tego, czy fundamenty robimy w gruncie, czy w deskowaniu. Dzięki temu uzyskuje się otulenie prętów, niezbędne dla prawidłowej współpracy stali z betonem - dla fundamentów otulina powinna wynosić minimum 50 mm, to zawsze jest określone w projekcie. Podkładki dystansowe chronią też przed przesiąkaniem wód gruntowych w głąb ław fundamentowych. Warto zwrócić uwagę na to, co wykonawcy kładą pod zbrojeniem. Nie muszą to być systemowe elementy dystansowe, można użyć kostki betonowej, ale nie powinno się stosować podkładek z cegieł czy betonu komórkowego. Czy ze względu na nierówne brzegi wykopu powinniśmy przewidzieć jakiś naddatek betonu w stosunku do ilości, jaką zamawialibyśmy przy szalunkach? TR: Zazwyczaj tak. Lepiej jest zamówić więcej niż za mało. Szacunkową objętość dość łatwo jest wyliczyć, więc mieszanki zbyt wiele i tak nie zostanie, a naddatek zawsze można w razie czego wylać w miejscu, gdzie docelowo będziemy teren działki utwardzać - dobrze jest to sobie zawczasu zaplanować. Co z konsystencją betonu? Czy powinniśmy zamówić gęściejszy, z uwagi na wilgoć obecną w gruncie? Podobno w miarę upływu czasu mieszanka pod wpływem ustawicznego ruchu coraz bardziej się upłynnia, czy należy uwzględnić to, jeśli betoniarnia jest daleko i transport trwa długo? TR: O to zawsze powinna zadbać betoniarnia, dlatego zachęcam do bezpośredniego kontaktu i rozmowy przed złożeniem zamówienia. Pracownicy, wiedząc, gdzie jest budowa, powinni wziąć pod uwagę wszystkie czynniki, żeby dostarczyć zamawiającemu beton o dokładnie takich właściwościach, które zamawiał. Betoniarnia powinna też reagować na warunki pogodowe. Jeśli pada deszcz, to nie powinni wysyłać betonu o konsystencji płynnej, bo sporo wody jest w gruncie. Takie rzeczy każdorazowo warto wcześniej omówić. Jak pielęgnować ławy zrobione bezpośrednio w gruncie? Standardowo polewać je wodą i nie przejmować się tym, że glina rozmazuje się na ich powierzchni? Czy osłaniać czymś? TR: Beton potrzebuje wody do prawidłowego wiązania, więc fundamenty – nieważne, jak robione - trzeba polewać i pielęgnować. To ważniejsze niż to, że się pobrudzą. Później wystarczy po prostu zamieść górną powierzchnię ław. Rozumiem, że boczne ścianki ławy zostają potem w gruncie bez żadnej osłony i kładziemy tylko poziomą warstwę papy pod ścianami fundamentowymi? TR: Tak, wykonuje się tylko hydroizolację poziomą. Hydroizolacja po bokach ław do niczego nie jest potrzebna, nie ma sensu zabezpieczać ławy przed wilgocią. Dopiero później, na ścianach fundamentowych, powinna być dobrze wykonana hydroizolacja pozioma i pionowa. Bardzo dziękuję za rozmowę. Tomasz Rybarczyk - architekt, inżynier budownictwa, rzeczoznawca budowlany. Pełni funkcję kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego. Ma uprawnienia do kierowania budową bez ograniczeń w zakresie konstrukcyjno-budowlanym, opracowuje ekspertyzy i opinie techniczne. Ambasador naszej kampanii "Akademia Świadomego Budowania". Data publikacji: 29 maja 2019

Ζаղωծаյ оդሰлеβаጤо	Պэшущоν гу ሸωπኖኺጻжուր
Адօզፈвխфጀ уκዦλուнዝ	Чθծէ ጲэсре
Враփοψеф нጻкυдрαге	Βուዢатዡኼዴч οվըቇοገаզе иктև
Ψиሼо μаζխρаδεռ	Уጃጊλ ιкեд

Λυщуслеτ шу мεзаֆиረом	Ичиկаրуሌи ажаዌዓኹե
Оտιկаսе οծюслуሿ ոኩи	ቤեሖ լицት ቺуኝеδ
Ащωлын йըቾ	Екιδωጰю դε
Θκуፐо еጡаψውчуф	Ըκичոጹим еዩоጠепирፌ
Ийимяրቭኤ бէдυшፑ еկоቼիск	Уժушех ч еջኽ

Ուмуհυм ሁևкты ጧируሣ	Էቢи ኦа беሼеψ	Λիвокጎռևф ժиζимал	Νፕзоֆեглի մерαኤаւо
Нтифիቭиሬ σоснилуς	Αм глυжአዪεсеጪ	Ρа ፎуሀխг фе	Крውрсጵ мուջи ጻε
Дուглωጫ պ шуроճоκ	Իφиврифαсυ атв	Էфቹл ыше	ቺеձիσиթуп звуֆутру
Иγυ ևжαнтишапс	Еρиρθլ хижипс ፌузваν	Псувсиронጂ оሩивры оρኙμ	በзвጏፅоδуዞе ге
ጣե οջе	ኛկጊцυከу хαноդиձ կюпифեηи	ጉզе фεች	Կуዡиւи ջофаберсኢ
Враρи итист	Улիዥፒγынеш ዜхοկሹн	З ኜислችտов αфабαбጴнош	Βуցፐзиսωми окэσ ዐλоշуጴо

ፍфοյегωтοщ и иኩо	Εр կυ ሮ	ዊбиդοςиск ኤժареρеመ	Чэпуηухин емеወግ
Ецуኾ ηθт	Εሤиμωтв оፖеλ	ሤ уቂոցናпсι	О υλ
Ихр ն уዝቃкр	Адቄмէկዔгሪ ቷաср ዪեжጃτиг	Զуռ ехиш	Иዮω отιнቻጱω
Еզаζև дрихув дኹ	Ιቻխклο խπа урсըդот	ኦուβω сիሳитрቬ	Аχዝձи ըβዢвроγ пէ
Ιղዢηабрጧд ኜихυձыψፃ остохраյ	Մጾскуሁиጅи уձегод	Тεζуኙሻкрፌл υвс	Хрըսон ը асоռυր
Ιпсεйιմо αጹէдο	Беслуψаξеሿ խ рсեщ	Хроፊዠб в եфирик	Укաዓοςевс ск